Centre for Internet and Society

Commemorating Ulo Senthamizh Kodai (1945 - 2024): A Luminary of Tamil Open Knowledge Movement

pavan — 2024-02-08T14:59:50Z

பயன்தூக்கார் செய்த உதவி நயன்தூக்கின் நன்மை கடலின் பெரிது. (௱௩ - 103) திருவள்ளுவர் (Payandhookkaar Seydha Udhavi Nayandhookkin Nanmai Katalin Peridhu (Transliteration). The contribution made without weighing the return, When weighed, outweighs the sea. - Thiruvalluvar

With deep sorrow, we announce the passing of Ulo Senthamizh Kodai (December 22, 1945 – February 1, 2024), a distinguished technologist, author, academician, and prolific contributor to the Tamil Wikipedia community.[1] Born on December 22, 1945, in the village of Puducherrypalli in Thiruvallur district, Tamil Nadu, India, He devoted his life to engineering, science, and promoting scientific knowledge in Tamil.

Ulo Senthamizh Kodai earned his Bachelor's degree in Electrical Engineering from Guindy Engineering College and a Master's degree from PSG College of Technology in Coimbatore. His illustrious 33-year career at the Tamil Nadu Electricity Board included earning a Ph.D. He authored the acclaimed book "Makkal Ariviyal Ilakkiyam: Nokkum Pokkum" and received the Tamil Nadu Government's award for best book in engineering and technology in 2007.

Passionate about Tamil Nadu's science and technology history, Ulo Senthamizh Kodai contributed extensively to scientific vocabulary in Tamil. He served on the editorial board of the Bharathidasan University Journal of Science and Technology and significantly contributed to the Tamil Virtual Academy's glossary of technical terms.

In addition to academia, He was a luminary in the Tamil Wikipedia community, starting his contributions in 2014. He created over 2000 articles and had an edit count of 28513 in Tamil Wikipedia, focusing mainly on scientific articles. He was actively involved until his final days, participating in discussions and editing articles until January 29, 2024.

Ulo Senthamizh Kodai leaves behind a legacy continued by his son Vanchi. His impact on Tamil science and the Wikipedia community is immeasurable, with notable contributions to projects like the 100 WikiDays and the Tamil Teachers' Articles Cleanup Drive.

Members of the Tamil Wikipedia community mourn his passing. Fellow Wikipedian Mahalingam noted, "The passing of Ulo Senthamizh Kodai is a great loss to us all." Former colleague Jambulingam remembered his dedication and encouragement, while longtime contributor K. Murthy recalled Ulo Senthamizh Kodai's resilience despite physical challenges.

Ulo Senthamizh Kodai's contributions were recognized with accolades, including featuring on the main page of Tamil Wikipedia in 2016 and various barnstars and medals from fellow Wikipedians.

As we bid farewell to Ulo Senthamizh Kodai, we remember him not only for his significant contributions to Tamil science and Wikipedia but also for his unwavering dedication to knowledge, education, and the Tamil language. His passing leaves a void in the community, and he will be dearly missed.

We are planning to host a condolence meeting online and we will soon provide information about that. We encourage people to share their memories/experiences of their association with Ulo Senthamizh Kodai on this thread.

Tamil Wikimedians & CIS-A2K.

[1] Biographical Article about Ulo Senthamizh Kodai in Tamil Wikipedia

[2] Userpage of Ulo Senthamizh Kodai in Tamil Wikipedia

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/commemorating-ulo-senthamizh-kodai-1945-2024-a-luminary-of-tamil-open-knowledge-movement

Train-the-Trainer 2019 at Vishakhapatnam

pavan — 2019-05-24T02:21:19Z

Train-the-trainer 2019 (TTT 2019), residential training program to groom leadership among the Indian Wikimedia community members, is going to happen in Visakhapatnam during 31 May, 1 and 2 June 2019 at Fairfield by Marriott Hotel at Visakhapatnam, Andhra Pradesh.

TTT 2019 is the 6th iteration in the earlier iterations happened in 2013, 2015, 2016, 2017, and 2018. Based on internal needs-assessment conducted annually by CIS-A2K tweaks and improvises the design and expected outcomes of TTT every year. This year, A2K planned to involve communities or community members in planning, and organizing the event to be more transparent. This year A2K has two major changes in organising the TTT.

Indic communities were asked to take part in the bidding process in order to express interest to host this iteration of TTT. Based on the bidding process, this year A2K is going to collaborate with VVIT Wikiconnect to host TTT 2019 in Visakhapatnam.
Wikimedians from various language and project communities showed interest to attend TTT 2019. The jury considered these applications and selected 24 participants from 13 language and project communities. A2K involved Experienced Indian Wikimedians who are not part of CIS-A2K in the jury. Apart from the details provided by applicants over application form jury members made attempts to know more about participants and reached out some of them over brief telephone calls. Based on set parameters and analysis jury made decisions. Find the selected participants’ list here.

Please find the event page for further details.

For more details visit https://cis-india.org/a2k/events/train-the-trainer-2019-at-vishakhapatnam

Aditya 365

pavan — 2018-11-07T02:32:27Z

Telugu Wikimedian Aditya Pakide successfully completed 365 Wiki Commons Days. Aditya started contributing to project after a Facebook comment by A2K community advocate suggesting that the same picture would get more utilization in Commons and a brief training followed.

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/aditya-365

మిసిమి పత్రిక గ్రంథాలయంలో తెలుగు వికీపీడియన్ల కార్యక్రమం

pavan — 2018-08-22T15:11:03Z

తెలుగు నాట లలిత కళలపై రసజ్ఞత పెంపొందించేందుకు దశాబ్దాలుగా పనిచేస్తున్న పత్రికల్లో మిసిమి విశిష్టమైనది.

ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి చెందిన కళాకారుల గురించి కావచ్చు, తెలుగునాట మరుగునపడ్డ చిత్రకారుని గురించి కావచ్చు - తెలుగులో లోటుగా ఉన్న ఆసక్తిదాయకమైన. విజ్ఞానదాయకమైన అంశాలపై మిసిమి వెలుగుపరచడం తెలిసిందే. అలాంటి మిసిమి పత్రిక తమ గ్రంథాలయంలో గత దశాబ్ది పాటు అంతర్జాలంలో తెలుగులో స్వేచ్ఛా విజ్ఞాన సృష్టి చేస్తున్న తెలుగు వికీపీడియా హైదరాబాద్ సమావేశానికి, వికీడేటా లేబుల్‌-అ-థాన్‌కి ఆతిథ్యమిచ్చారు. కార్యక్రమాన్ని తెలుగు వికీపీడియా, సీఐఎస్‌-ఎ2కెల తరఫు నుంచి పవన్‌ సంతోష్‌ నిర్వహించగా, మిసిమి వైపు నుంచి సంపాదక మండలి సభ్యుడు కాండ్రేగుల నాగేశ్వరరావు, ప్రధాన సంపాదకుడు వల్లభనేని అశ్వనీకుమార్ సమన్వయపరిచారు. నిర్వహించిన పవన్‌ సంతోష్‌తో పాటు తెలుగు వికీడియన్‌లు ప్రణయ్‌రాజ్‌, రహ్మానుద్దీన్, వీవెన్, అజయ్‌ పాల్గొన్నారు. మిసిమి సంపాదకులు వల్లభనేని అశ్వినీకుమార్, కాండ్రేగుల నాగేశ్వరరావు, మిసిమి రచయితల్లో ఒకరు, ప్రముఖ తెలుగు అనువాదకులు ముక్తవరం పార్థసారధి ఈ సమావేశంలో పాలుపంచుకున్నారు.

మాట్లాడుతున్న పవన్ సంతోష్, చిత్రంలో వీవెన్, వల్లభనేని అశ్వినీకుమార్, అజయ్ బండి, ముక్తవరం పార్ధసారధిలను చూడవచ్చు.

భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవానికి సంబంధించిన వికీడేటా లేబుల్‌-అ-థాన్‌లో (మారథాన్, ఎడిటథాన్‌లా లేబుల్స్ చేర్చుకుంటూ వెళ్ళడం లేబులథాన్) భాగంగా ఉదయం 10.30 నుంచి సాయంత్రం 5.30 వరకు పాల్గొన్న వికీపీడియన్లు ఐటంలకు లేబుల్స్ చేర్చారు. లేబులథాన్ థీమ్ ప్రకారం - పలు భాషల కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు, భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం గురించి సంఘటనలు, పరిణామాలు, వ్యక్తులు, సంస్థలు, వగైరా ఐటంలకు తెలుగులో లేబుళ్ళు, వివరణలు చేర్చారు. స్వేచ్ఛగా ఉపయోగించుకుని, అభివృద్ధి చేయగల జ్ఞాన గని. వికీపీడియా వాక్యాలు మనుషులు చదవడానికి తేలికైతే వికీడేటా కంప్యూటర్లు చకచకా విశ్లేషించగల స్ట్రక్చర్డ్ డేటా ప్రాజెక్టు. దీనిలో ఒక్కో అంశానికి తెలుగులో పేరును, వివరణను చేరుస్తూ పోవడం అన్నది భావి తెలుగు భాషాభివృద్ధికి ఉపయోగకరం. సాయంత్రం అయ్యేసరికి 280 పైచిలుకు ఐటంలలో వీవెన్, ప్రణయ్, అజయ్, పవన్ సంతోష్‌లు తెలుగు లేబుల్, వివరణలు అభివృద్ధి చేశారు.

వికీడేటా లేబులథాన్లో నిమగ్నమైన సభ్యులు

కార్యక్రమంలో భాగంగా వికీపీడియన్లతో వల్లభనేని అశ్వినీ కుమార్, ముక్తవరం పార్థసారధి పలు అంశాలు చర్చించారు. పవన్ సంతోష్‌ ఈ సందర్భంగా వికీపీడియా నిర్మాణం వెనుక మూలస్తంభాలు, వాటి అమలు, తెలుగు వికీపీడియా స్థితిగతులు వగైరా వివరించారు. ప్రారంభంలో తెలుగు వికీపీడియాలో నెలనెలా ఇరవై నుంచి ముప్పై మిలియన్ల వరకూ పేజీ వ్యూలు ఉంటున్నాయని పవన్, రహ్మాన్ వివరించారు. ప్రధానంగా మొబైల్‌ వేదికగా చదువుతున్న తెలుగువారు తెలుగులోనే సమాచారాన్ని ఆశిస్తున్నారని వివరించారు. (ఇతర బాధ్యతల కారణంగా ఆపైన సమావేశం నుంచి రహ్మాన్ నిష్క్రమించారు) తెలుగు రచయితలు ఎక్కువమంది వివరాలు తెలుగు వికీపీడియాలో దొరకాలని, అందుకు అవసరమైతే డేటా స్థాయిలో తాము సహకరించగలమని వల్లభనేని అశ్వినీకుమార్ పేర్కొనగా తెలుగు వికీపీడియా విషయ ప్రాధాన్యత పరిధిలోని వారికి తెవికీలో వ్యాసాలు సృష్టించడం, మిగిలిన అందరి వివరాలను వేరే వేదికలో సమాచారం అందుబాటులోకి తేవడం చేయవచ్చని వీవెన్ సమాధానమిచ్చారు. ముక్తవరం పార్థసారధి ఉదాహరణ కోసం రచయిత త్రిపుర వ్యాసాన్ని తెరిచి అందులోని సమాచారాన్ని పరిశీలించి ప్రారంభ స్థాయిలో ఉన్నా ఇలా ఎందరో రచయితలు, ఇతర అంశాల గురించి విజ్ఞానాన్ని అందించడం చాలా కీలకమని పేర్కొన్నారు. పార్థసారధి మాట్లాడుతూ ఏ విషయంలోనైనా అత్యున్నత నాణ్యత కోసం అంటూ అసలు పనిచేయకపోవడం కన్నా సాధ్యమైనంత ఉత్తమ నాణ్యతతో పని జరుగుతూండడం మంచిదని తన దృక్పథాన్ని వెల్లడించారు. పవన్ సంతోష్‌ ఒక మంచి వ్యాసాన్ని చూపించి, ఈ స్థాయికి నాణ్యత అభివృద్ధి చేయాలన్న లక్ష్యంతో పనిచేస్తున్న వికీపీడియన్లూ ఉన్నారని తెలిపారు. పవన్ సంతోష్‌ మాట్లాడుతూ మిసిమి వారు నాణ్యమైన వనరులు రూపొందించినవైన చిత్రకళ, సాహిత్యం, సంగీతం, నాట్యం అన్న నాలుగు అంశాలు తీసుకుని, ఈ రంగాల్లో తెలుగువారి గురించి తెలుగు వికీపీడియాలో నాణ్యమైన సమాచారం రూపొందించేందుకు ప్రామాణిక మూలాలను జాబితా వేయడం అందరికీ ఉపయుక్తమని సూచించారు. చర్చల్లో భాగంగా తెలుగు వికీపీడియా గురించి, తెలుగు వికీపీడియాలో అసలు రాయవచ్చన్న సంగతినీ విస్తృతమైన తెలుగు సముదాయానికి ఎలాగోలా తెలియజేయడం వల్ల వాలంటీర్ల సమస్య తీరుతుందని అభిప్రాయాలు వెల్లడయ్యాయి. ప్రణయ్‌రాజ్ వికీపీడియాలో రాయడం వల్ల ఆత్మతృప్తి, నైపుణ్యం లభిస్తుందని అయితే ఇతర మాధ్యమాల్లా వెనువెంటనే పేరు ప్రఖ్యాతులు రావడం సాధ్యం కాదని, అయినా సిద్ధపడి సేవచేస్తున్న వికీపీడియా సముదాయ సభ్యుల సమున్నత వ్యక్తిత్వం కొనియాడారు. అందరికీ తెలుగులో విజ్ఞానం అన్న తెలుగు వికీపీడియా ఉద్దేశాన్ని ప్రతిధ్వనిస్తూ తమ గ్రంథాలయాన్ని వేదికగా ఇచ్చి, చర్చలో పాల్గొన్నందుకు నిర్వాహకుడు పవన్ సంతోష్‌, వికీపీడియా సభ్యులు కృతజ్ఞతలు తెలిపారు. మిసిమి తరఫున విచ్చేసిన సభ్యులు ప్రతిగా ఒకేలాంటి లక్ష్యాలు ఉన్నందున తెలుగు వికీపీడియన్లు చేసే కృషి పట్ల తమకున్న ఉన్నత భావాన్ని వెల్లడించారు.

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/c2ec3fc38c3fc2ec3f-c2ac24c4dc30c3fc15-c17c4dc30c02c25c3ec32c2fc02c32c4b-c24c46c32c41c17c41-c35c3fc15c40c2ac40c21c3fc2fc28c4dc32-c15c3ec30c4dc2fc15c4dc30c2ec02

వాట్సాప్ సాహిత్య వేదిక నుంచి వికీసోర్సుకు

pavan — 2018-07-31T23:33:36Z

పద్యసౌందర్యం గ్రూపు సభ్యులకు వికీసోర్సు పరిచయం

తెలుగు స్వేచ్ఛా విజ్ఞాన ఉద్యమ సహచరులకు,
నమస్కారం. ఓ వాట్సాప్ సముదాయం గురించి ఇంతగా చెప్పడమేంటని, దాని నుంచి స్వేచ్ఛా విజ్ఞాన ఉద్యమానికి జరిగే మేలేమిటనీ మీకు ఆశ్చర్యం కలగవచ్చు.

అదేమీ సాధారణమైన వాట్సాప్ సముదాయం కాదు, గుడ్‌మార్నింగుతో ఓ దారీపోయే ఫోటో, గుడ్‌నైట్‌తో సంబంధంలేని వీడియో పంపేసి రోజును ముగించే పద్ధతి అక్కడ నిషిద్ధం. ఆ వేదిక మీద వారానికి ఐదురోజుల పాటు రోజుకొక కావ్యంలో కనీసం 20 పద్యాల విశ్లేషణ జరుగుతూంటుంది, ఆది, సోమవారాల్లో పద్యరచనలో శిక్షణ, తోచిన పద్యాలను గురించి చర్చ సాగుతుంది. ఎక్కడా ఎవరూ అనవసరమైన అంశాల ప్రస్తావన చేయడానికో, ప్రచారాలు సాగించుకోవడానికో వీలు లేదు. అలా వారు వ్యాఖ్యానించుకున్న శివభారతం పద్యకావ్యాన్ని వ్యాఖ్యాన సహితంగా సీడీల్లో అందుబాటులోకి తీసుకువస్తున్నారు. ప్రతీ ఏటా గురుపౌర్ణమి తర్వాత వచ్చే శని ఆదివారాలు విశాఖపట్టణంలో సమావేశమై పద్యాలను వారి రసజ్ఞ హృదయానికి నివేదిస్తారు, ఒకరికొకరు సన్నిహితులవుతూంటారు. అటువంటి అత్యంత అరుదైన సముదాయం పేరు పద్యసౌందర్యం, వారి కార్యక్రమం పేరు సారస్వత జ్యోత్స్న.
నేను వ్యక్తిగతంగా ఆ సముదాయంలో సభ్యుడిని, వారి క్రమశిక్షణ, సాహిత్య వ్యాఖ్యానం పట్ల, రసజ్ఞత లోతులు చూడడం పట్ల నిబద్ధత చూశాకా ఆశ్చర్యం కలిగింది. 2017లో జరిగిన సారస్వత జ్యోత్స్నలో పాల్గొన్నప్పుడు, వేదిక మీద నాకు ఇచ్చిన కొద్దిపాటి అవకాశాన్ని పురస్కరించుకుని తెలుగు వికీసోర్సు ద్వారా కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినవి, సీసీ-బై-ఎస్‌ఎ లైసెన్సులో విడుదలైనవి అయిన పలు పుస్తకాలు ఎలా భావి తరాలకు అందేలా డిజిటైజ్ చేస్తున్నామో చెప్పాను. వెనువెంటనే సంప్రదించిన ఇద్దరు సభ్యులు - గుంటుపల్లి రామేశం, జి.ఎస్.వి.ఎస్.మూర్తి గార్లు అదే నెలలో జరిగిన వికీసోర్సు కార్యశాలలో పాల్గొని ఈనాటికీ వికీసోర్సులో వందలాది పుటలు మెరుగుపరుస్తూ, పుస్తకాలను పూర్తిచేస్తూ కొనసాగుతున్నారు. వీరిలో Ramesam54 కట్టా వరదరాజ కవి రామాయణ పద్యకావ్యాన్ని వికీసోర్సులో డిజిటైజ్ చేస్తూనే, ఆ పాఠ్యానికి తమ వ్యాఖ్యానం జోడిస్తూ అదే పద్యకావ్యాన్ని పద్యసౌందర్యం వాట్సాప్ గ్రూపులో వ్యాఖ్యానిస్తూ అలరిస్తూన్నారు. స్వామికార్యం స్వకార్యంలాగా అన్నమాట. Gsvsmurthy ఆంగ్ల వికీసోర్సులోకి వెళ్ళి Convocation Addresses of the Universities of Bombay and Madras అన్న పుస్తకం మీద పనిచేస్తున్నారు.
ఈ నేపథ్యంలో 2018 జూలై 28, 29 తేదీల్లో విశాఖపట్టణంలో జరిగిన రెండవ వార్షికోత్సవం - సారస్వత జ్యోత్స్నకు కూడా హాజరయ్యాను. కార్యక్రమం మొదటిరోజున భాగవతోద్యాన కోకిల అన్న బిరుదు పొందిన పౌరాణికులు జటావల్లభుల జగన్నాథం గారిని సత్కరించి, ఆయన ప్రసంగం ఏర్పాటుచేశారు. వేదికలోని పండితుడు, ఛందోగురువు సాంప్రతి సురేంద్రనాథ్‌, పద్యవిద్య ఛందోగ్రంథకర్త, అవధాని పేరి రవికుమార్ ప్రసంగించారు. తర్వాతిరోజు సాంప్రతి సురేంద్రనాథ్‌, పేరి రవికుమార్‌ల ఆధ్వర్యంలో పద్యసౌందర్య వేదిక సభ్యుల్లో ఆసక్తి కలవారు చెరొక మూడు పద్యాలూ సమర్పించి, వాటిపై తమ అవగాహన మేరకు వ్యాఖ్యానించగా, గురువులు విశేష వ్యాఖ్యానం చేశారు. రాంప్రసాద్‌ గారి ఆధ్వర్యంలో హంస అకాడమీ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించింది.

ఈ కార్యక్రమంలో రెండవ రోజున నేను (పవన్ సంతోష్‌) సభ్యుల్లో ఆసక్తి కల కొద్దిమందికి వికీసోర్సులో పద్యసాహిత్యాన్ని భద్రపరచడంలో ఉన్న ప్రయోజనాన్ని, ఆవశ్యకతను వివరించాను. అందులో ప్రత్యేకించి అవధానం చంద్రశేఖరశర్మ కుమారులు అవధానం అవధానం విశ్వనాథ శర్మతో తండ్రి రచించిన శ్రీ దేవీసువర్ణమాల పుస్తకాన్ని సీసీ-బై-ఎస్‌ఎ లైసెన్సులో పునర్విడుదల చేయించి, వారే టైపు చేసేలా శిక్షణనిచ్చాను, అయితే వారిది మొబైల్ మాధ్యమం కావడం వల్ల వికీసోర్సులో టైపు చేయడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొని వాటిని కొంతమేరకు పరిష్కరించుకున్నాం. వై.వి.ఎస్.ఎన్.మూర్తి గారికీ తెలుగు వికీసోర్సులో మౌలిక శిక్షణను ఇచ్చి, తర్వాత వారు టైపు చేయడంలో, మార్కప్‌కోడ్ నేర్వడం వంటివి ఫాలో-అప్ చేస్తున్నాను. ఈ ప్రయత్నాలలో పద్యసౌందర్య సభ్యులు, తెలుగు వికీసోర్సు వాడుకరి గుంటుపల్లి రామేశం చక్కని సహకారం అందించారు. ఇతర సభ్యులు మరికొందరు కూడా వికీసోర్సు వేదిక ద్వారా కృషిచేయడానికి ఆసక్తి చూపిస్తూండడంతో ఒక కార్యశాలను ప్రత్యేకించి వీరికోసమే చేయవచ్చన్న నిర్ణయానికి నేనూ, రామేశం గారూ వచ్చాం.
కమనీయమైన సారస్వత జ్యోత్స్న గంభీరమైన వికీసోర్సు మీద కాచి, తెలుగు సాహితీ లోకానికి పద్యసౌందర్యాన్ని పంచిపెడుతుందనే నమ్ముతూ ముగిస్తున్నాను.

విశాఖపట్టణం,
2018 జూలై 31

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/c35c3ec1fc4dc38c3ec2ac4d-c38c3ec39c3fc24c4dc2f-c35c47c26c3fc15-c28c41c02c1ac3f-c35c3fc15c40c38c4bc30c4dc38c41c15c41

How to write differently for different Telugu digital platforms - awareness session to Indu Gnana Vedika

pavan — 2018-07-19T14:56:45Z

Different digital platforms require a different style of writing based on nature, ethos, and audience of the platform. Without which writer and piece of writing can only find rejections and deletions.

On June 9th, CIS-A2K Community advocate, and Telugu Wikipedia Admin Pavan Santhosh took a session which aimed to improve writing abilities on various digital platforms to members of Indu Gnana Vedika, who earlier collaborated with A2K to release and digitize their books in Wikisource. On 22 June 2014, CIS-A2K conducted an event to re-license 10 books into CC license and Training on Tewiki to members of Indu Gnana vedika. Later Indu Gnana Vedika members started digitizing those books in Telugu Wikisource & Creating articles about Indu Gnana Vedika books and other aspects in Telugu Wikipedia.

Telugu Wikipedia admins found many of those articles are not notable to be in Telugu Wikipedia, notified and discussed. Finally deleted majority of them. One of the users introduced to Tewiki during this project - Indusri Ushasri continued to contribute improving those 10 books in Telugu Wikisource and undeleted articles about Indu Gnana vedika in Telugu Wikipedia.This event intended to be respectful and good closure for the partnership. The event was designed to provide a better idea to interested members of the organization about varying styles of different digital platforms like Telugu Wikipedia, e-Magazines, Websites, etc., and help them to choose various platforms to contribute according to the subject they wanted to write.

Pavan demonstrated various aspects that needed to look into while writing such a piece like the ethos of the platform, target audience, etc., 5 participants from Indu gnana vedika along with Indusri Ushasri participated in this event.

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/how-to-write-differently-for-different-telugu-digital-platforms-awareness-session-to-indu-gnana-vedika

Article on Telugu Wikisource Feature Book in Pustakam.net

pavan — 2018-04-17T14:08:28Z

An article about Telugu Wikisource feature book - Andhrula Sanghika Charitra (ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర) by Pavan Santhosh got published in Pustakam.net.

Pustakam.net is a web magazine dedicated to commentaries -primarily in Telugu and occasionally in English- on world literature, by book lovers. This attempt is aimed to make Telugu Wikisource community's efforts to provide free and quality books noticed among book lovers and also help Telugu Wikisource contributors to figure out ways to get such articles published in online and print platforms.

Originally published article can be accessed here.

తెలుగువారి వెయ్యేళ్ళ జీవన చిత్రం – ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర (వికీసోర్సు ప్రదర్శిత గ్రంథాలు)

“ఆ (విజయనగర) కాలమందు స్త్రీలుకూడా మంచి జెట్టీలుగా సిద్దమై కుస్తీలు జేసిరి. క్రీ.శ. 1446 నాటి యొక శాసనములో హరియక్క అను నామె తన తండ్రిని కుస్తీలో చంపిన జెట్టీలతో కుస్తీచేసి వారిని చంపి పగదీర్చుకొనెను.” (విజయనగర సామ్రాజ్య కాలము)
*****

“మన దేశములో పొగాకును ప్రవేశ పెట్టి దేశమును నాశనం చేసిన మహనీయులు పోర్చుగీసువారు. అది క్రీ.శ. 1600-1650 ప్రాంతములో ప్రవేశ పెట్టబడెను.” (క్రీ.శ. 1600 నుండి 1757 వరకు)
*****

“మన పూర్వులకున్న కళాదృష్టి మనలో కానరాదు. చిలుకనో పువ్వునో చెక్కని చెంబు బోడిచెంబే! అంచులేని యుడుపుల ధరించుట అమంగళమని తలంచిరి. ఇండ్ల గోడలపై చిత్తరువులు వ్రాయిస్తూవుండిరి. ద్వారముల చౌకట్లపై చక్కని జంత్రపుపని యుండెడిది. బట్టలపై అద్దకముతో బొమ్మలను వేయుచుండిరి. ధనికులు పటములను వ్రాయించెడివారు. కాకతీయుల కాలములో చిత్తరువులు జనసామాన్యమందును ఆదరణీయముగా నుండినట్లు కానవచ్చును. ఇండ్లముంగిళ్ళలో మ్రుగ్గులతో చాల చక్కని చిత్రములను పడుచులు తీర్చు చుండెడివారు….
ఏవిధమగు చిత్తరువులు వ్రాయుచుండిరో అవియు తెలియవచ్చినవి. దారుకావనములోని శివుడు, గోపికాకృష్ణులు, అహల్యా సంక్రందనులు, తారా చంద్రులు, మేనకా విశ్వామిత్రులు మొదలైనవి వ్రాయిస్తూ వుండిరి. చిత్తరువులను ‘మయ్యెర’తో వ్రాసిరి. (మయ్యెర అను వెంట్రుకలతో చేసిన బ్రష్షు అయి యుండును – మైర్ అన అరవములో వెంట్రుక అని యర్థము). ఓరుగల్లున ‘చిత్తరువులు వ్రాసే యిండ్లు 1500’ అని ఏకామ్రనాథుడు వ్రాసెను. భోగమువారు తమకు తగిన పటాలను వ్రాయించుకొనిన ఇతరులును వ్రాయించుకొన్న వారు కారు. ప్రజలు తమతమ అభిలాషల కొలది వ్రాయించుకొను చుండిరి. వీర పూజ కోరువారు వీరుల చిత్రాలు వ్రాయించిరి.” (కాకతీయ యుగము)
*****

“పల్లవులు, కాకతీయులు దేశమందలి అడవులను కొట్టించి, గ్రామాలను ప్రతిష్ఠించి, వ్యవసాయకులకు భూము లిచ్చియుండిరి. దీనినిబట్టి క్రీస్తుశకము 1000 కి పూర్వము కర్నూలు, బళ్ళారి మున్నగు మండలాలు అరణ్యప్రాంతాలుగా నుండెనని తెలియును. ప్రతాపరుద్రుడు స్వయముగా కర్నూలు సీమకు వెళ్ళి అడవుల గొట్టించి ఇప్పటికి కర్నూలు పట్టణమునకు 10, 15 మైళ్ళ ఆవరణములోని పల్లెల పెక్కింటిని నిర్మాణము చేసినట్లు ఆకాలపు శాసనాదుల వలన తెలియవచ్చెడివి. తెలంగాణములో నూరేండ్ల క్రిందటకూడ అడవులనుకొట్టి రైతుల ప్రతిష్ఠించుతూ వచ్చిరనిన ఆకాలపుమాట చెప్పనవసరము లేదు.”
*****

“బెజవాడ కనకదుర్గమ్మను గురించి నేలటూరి వేంకటరమణయ్యగారిట్లు (S-I-Temple లో) వ్రాసెను. “ఒకగ్రామమం దేడ్గురు విప్రసోదరులుండిరి. వారికి కనకమ్మయను చెల్లె లుండెను. ఆమె శీలమును వారు సందేహింపగా నామె బావిలోపడి చనిపోయి జనుల బాధించు శక్తికాగా, జనులామెకు గుడికట్టి పూజింప దొడగిరి”. నెల్లూరిలోని దర్శి తాలూకాలోని లింగమ్మ అను బీదరాలొక ధనికునింటి సేవకురాలుగా నుండెననియు, ధనికుల సొత్తు లపహృత మగుడు ఆమెపై నిందవోపగా నామె బావిలో పడి చచ్చి దేవరయ్యెననియు, నెల్లూరు జిల్లాలోని పొదిలమ్మయు, సందేహింపబడి చంపబడిన యొక స్త్రీశక్తిగా మారినట్టి దనియు, నూరేండ్ల క్రిందటగూడ కోటయ్య అను లింగబలిజి ఒక గొల్ల మగనాలినిగూడి ఆమె భర్తచే వధింపబడి కోటప్పకొండ దేవరగా ప్రసిద్ధు డయ్యె ననియు శ్రీ నేలటూరివారు వ్రాసినారు.” (రెడ్డిరాజుల కాలము)
*****

“నేటికిని తెనుగు అక్షరాలను “ఓనమాలు” అని దేశమంతటను అందురు. శైవుల ప్రాబల్యమే తెనుగుదేశాని కుండినదనుట కీ ఓనమాలే సాక్ష్యమిస్తున్నవి. “ఓం నమ: శివాయ” అను షడక్షరీ శివమంత్రముతో విద్య ప్రారంభమగుచూ వచ్చినది. ఉత్తర హిందూస్థానములోను, మళయాళములోను “శ్రీ గణేశాయ నమ:” అని అక్షరాభ్యాసము చేతురు. కాని మన తెనుగు దేశమందును, కర్ణాట మందును ఈం నమశ్శివాయయే కాక ‘సిద్ధం నమ:’ అనియు వ్రాయింతురు. మొదట జైనమత వ్యాప్తియై జైనులే విద్యాబోధకు లగుటచేత వారు “ఓం నమ: సిద్ధేభ్య:” అని అక్షరాభ్యాసము చేయిస్తూ వుండిరేమో !” (కాకతీయ యుగము)
*****

“ఆ కాలమందు గడియకాలములో నీటిలో మునుగునట్లుగా నొక చిల్లిగల గిన్నెను నీటిపై నుంచి అది మునిగిన వెంటనే లెక్కప్రకారము గంట కొట్టుతూ ఉండిరి.” (కాకతీయ యుగము)
*****

“రాజులు కావ్యనాటకాలను, సాహిత్యశాస్త్రమును, సంగీతనాట్యశాస్త్రములను ఎక్కువగా నభ్యసించి రనుటకు రెడ్డిరాజులు వ్రాసిన శాస్త్రాలు, చేసిన వ్యాఖ్యలే ప్రథమసాక్ష్యములు. అవికాక వారికి అశ్వశిక్షణము, అశ్వశాస్త్రము, గజ శాస్త్రము, రాజనీతి, యుద్ధతంత్రము ముఖ్యములైన విద్యలు, రాజనీతిని గూర్చిన శాస్త్రములు సంస్కృతములో నెక్కువగా నుండెను. తెనుగులో మడికి సింగన సకలనీతిసమ్మతము వ్రాసెను. అందతడు పలువురి తెనుగు నీతికవుల నుదహరించెను. ఆ కవులలో పెక్కుకవుల గ్రంథాలు మనకు లభించుటలేదు. సంగీత నాట్యశాస్త్రములలో కొన్నిరచనలు రాజులే చేసిరి. కుమారగిరి వసంతరాజీయ రచనల కుదాహరణముగా అతని యుంపుడు కత్తెయగు లకుమాదేవి నాట్యము చేస్తూవుండెడిది.” (రెడ్డిరాజుల కాలము)
*****

“రెడ్డిరాజుల కుండిన బ్రాహ్మణభక్తి భారతదేశ చరిత్రలో వేరుచోట కాన వచ్చునో లేదో అత్యంత సంశయమే. ఓరుగంటి చక్రవర్తు లిచ్చిన దానాలు తురకవిజేతల చేతులలోనికి పోయెను. రెడ్డిరాజులు తాము గెలిచిన ప్రాంతములందంతటను పూర్వరాజులు దానము లన్నింటిని స్థిరపరిచిరి. పైగా తామున్నూ అసంఖ్యాకముగా భూములను, అగ్రహారములను బ్రాహ్మణులకు దానము చేసిరి. వీరి దానములచే ఆకర్షితులై తూర్పుతీర మందలి కృష్ణా గోదావరీ మండలములలో బ్రాహ్మణులు కొల్లలుగా నిండుకొనిరని పలువురు చరిత్రకారు లభిప్రాయ పడినారు.” (రెడ్డిరాజుల కాలము)
*****

“ఆంధ్రులు సముద్ర వ్యాపారము విశేషముగా చేసినప్పుడు తత్సంబంధమగు సాంకేతికపదములు వాఙ్మయములో నుండవలసియుండెను. కాని యట్టివి విశేషముగా గ్రంథస్థము కాలేదు. అయినట్టివి కొన్ని కూడా జనుల కర్థము కానివై పోయెను.” (రెడ్డిరాజుల కాలము)
*****

“తెలంగాణాలో నిర్మల కత్తులు జగద్విఖ్యాతి కాంచియుండెను. అచ్చటి కత్తులు అచ్చటి యుక్కు డెమాస్కస్ నగరాని కెగుమతి యగుచుండెను. మెరుగు టద్దాలుకూడా సిద్ధమవుతూ వుండెను. వాటిని శుభ్రము చేయుటకేమో మెరుగురాతి పొడిని వాడినట్లు కానవస్తున్నది.” (రెడ్డిరాజుల కాలము)
*****

“చతురంగపు ఆట చక్రవర్తులనుండి సాధారణజనులవరకు ఆసక్తిని కలిగించినట్టిది. దీనిని మోసిన్ పుట్టకముందే హిందువులు కనిపెట్టిరని ప్రతీతి నౌషీర్వాన్ అను ప్రసిద్ధ పారసీకచక్రవర్తి యీ యాట గొప్పదనమును విని హిందూస్థానమునుండి అదేపనిగా చతురంగపు పలకలను, కాయలను తెప్పించుకొని ఆ విద్యను నేర్పు గురువును పిలిపించుకొనెను.” (విజయనగర సామ్రాజ్య కాలము)
*****

“ఈ కాలము(రెడ్డిరాజుల కాలము)లో కళాపోషణము ఉచ్చస్థాయి నందెను. తుది రెడ్డిరాజులు వసంతరాజ బిరుదాంచితులగుట ఈ కళాపోషణమున కొక ప్రబలతర నిదర్శనము. కవిసార్వభౌముడును, ఆసేతువింధ్యాది పర్యంతము తన కీడుజోడు లే డనిపించుకొన్నవాడును, బహుశాస్త్ర పురాణ పారంగతుడును, కవితలో నూతన యుగస్థాపకుడునునగు శ్రీనాథుడు విద్యాధికారియట! అఖిలాంధ్ర వాఙ్మయమునకు ప్రామాణికాచార్యత్రయములోనివాడగు ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు ముఖ్యాస్థానకవి యట ! శివలీలా విలాసకర్తయగు నిశ్శంక కొమ్మన రెడ్డి రాజుల కీర్తనల చేసినవాడట ! సహస్ర విధాననవాభినయ కళాశ్రీశోభితలకుమాదేవి రాజసన్నిధిలో నిత్యనూత్నముగా నటంచినదట ! బాలసరస్వత్యాది మహాపండితు లాస్థాన దివ్యజ్యోతులట ! స్వయముగా రెడ్డి, వెలమప్రభులు కవులై, వ్యాఖ్యాతలై, సాహిత్యాచార్యులై సర్వజ్ఞులై సర్వజ్ఞ చక్రవర్తులైన దిగంత విశ్రాంత యశోవిశాలురట ! కర్పూర వసంతోత్సవములకు సుగంధ భాండాగారాధ్యక్షు లుండిరట ! ఇక కళాభివృద్ధికి కొదువయుండునా ?” (రెడ్డిరాజుల కాలము)
*****

“గారడీ అను విద్యను ఇంద్రజాల మనిరి. ఇంగ్లండులోని ఇంగ్లీషు పత్రికలలో ఇంచుమించు 40 ఏండ్లనుండి యొక చర్చ కొన్నిమారులు చేసినారు. ఇంచుమించు 150 ఏండ్ల క్రిందట ఒక ఇంగ్లీషు వాడొక ఇంద్రజాల ప్రదర్శనమును హిందూస్థానములో చూచి దాన్ని చాలా మెచ్చుకొని అనాడే పత్రికలో వ్రాసెను. ఆ ఇంద్రజాలమ లో ఒకడు త్రాటి నొకదానిని పైకి నిలువుగా విసరి గాలిలోనిలబెట్టి దానిపై కెగబ్రాకి మాయము కాగా, వాని యంగములు ఖండ ఖండములుగా క్రిందబడె ననియు, మరి కొంతసేపటికి వాడు త్రాటినుండి గబ గబ దిగివచ్చెననియు వ్రాసెను. అది యబద్ద మనియు, అట్టి విద్యను ప్రదర్శించు వానికి ఇంగ్లండుకు రానుపోను వ్యయమును భరించి వేలకొలదిగా బహుమానము లిత్తుమనియు కొందరు ప్రకటించిరి. కాని కొరవి గోపరాజు ఒక కథలో ఇదేవిధమగు ఇంద్రజాలమును వర్ణించినాడు.
ఒకడు తనభార్య అనుదానిని వెంటబెట్టుకొని రాజసన్నిధిలో ఆమెను రక్షణార్థమై విడిచి, తాను దేవసహాయార్థమై యుద్ధముచేయ వెళ్ళుతున్నాని చెప్పి ఒక త్రాటిని పైకి నిలువుగా విసరి, దాన్ని నిలబెట్టి, దానిపై కెగబ్రాకి మాయమయైను. కొంతవడికి వాని కాలుసేతులు, తల, మొండెము తుంటలై క్రిందబడెను. వాడుంకువగా నుంచిపోయిన వానిభార్య రాజును వేడి సెలవు పొంది సహగమనము చేసెను.
వెంటనే త్రాడు పైకి ప్రాకిపోయిన భటుడు పైనుండి దిగివచ్చి తనభార్యను పంపుమనెను. రాజు విచారగ్రస్తుడై ఆమె సహగమనము చేసెనని చెప్పెను.” (రెడ్డిరాజుల కాలము)
*****

“హిందూ సైనికులు ముసల్మానులవంటి సైనికభటులు కారు. ముసల్మాను సైన్యములో అరబ్బులు, ఖురాసానీ తురకలు, పారసీలు, అబిషీలు (అబిసీనియనులు), పఠానులు, బిల్లులు, మున్నగు అటవికులు ఉండిరి. తమ సైనికులు తురక భటులకు సరిరారని విజయనగర చక్రవర్తులు గుర్తించి, తురకలను తమ సైన్యములో భర్తీచేసి, వారికొక “తురకపేట”ను ప్రత్యేకించి వారికి మసీదులు కట్టించి సకల సదుపాయములు చేసిరి. అట్లు చేసినను వారికి హిందూ రాజులపై విశ్వాస ముండినటుల కానరాదు. వారు తమ ఏలికలకు సలాములు కూడ చేయుటకు ఇష్టపడనందున ఏదోవిధముగా తమ గౌరవము నిలుపుకొనుటకు తన గద్దెపై ఖురాను నుంచుకొని దానికిచేసిన తురక సలాములను తానును పంచుకొనెను.” (విజయనగర సామ్రాజ్య కాలము)
*****

“ద్వంద్వయుద్ధము కేవలము విజయనగర రాజ్యమందే నెగడెను. ద్వంద్వయుద్ధము చేయువారు మంత్రి లేక రాజు సెలవు పొందవలసి యుండెను. గెలిచినవానికి ఓడినవాని ఆస్తి యిప్పించెడివారు.” (విజయనగర సామ్రాజ్య కాలము)
*****

“జనులు మాడలను బిందెలలో నింపి ఇండ్లలో, దొడ్లలో, చేలలో గుర్తుగా దాచుకొంటూవుండిరి. తరాలుగా దాచిన జాడలు వృద్ధులు తమవారికి తెలుపకముందే చచ్చుటయు, దానికై వాని సంతతి వారు వెదకుటయు సంభవించెడిది. ధనాంజనము వేసి ధన మెక్కడున్నదో కనిపెట్టే మంత్ర తంత్రవేత్తలు బయలుదేరిరి. పలుమారు దాచిన ద్రవ్యము పరులకు హఠాత్తుగా దొరుకుతూ వుండెను. ద్రవ్యమును భూమిలో పూడ్చి దాచుకొను నాచారము నేటికికూడ మన పల్లెలలోని కొందరిలో కానవస్తున్నది.” (విజయనగర సామ్రాజ్య కాలము)
*****

“దేశమందు బాటల నిర్మాణము చాలా తక్కువ. అందుచేత బండ్లపై వ్యాపారము చేయుట కనుకూలముగా లేకుండెను. వ్యాపారస్థులు ఎద్దులపై కూలీల కావళ్ళపై, గుర్రపు తట్టువులపై, గాడిదలపై కంచర గాడిదలపై సరుకులను తీసికొనిపోతుండిరి. ఈవిషయమును మన సారస్వతమందు పలుతావులలో తెలిపినదేకాక ఆగంతుక వైదేశికులగు పీస్, బార్బోసా పభృతులు తాము చూచినట్లు తెలిపినారు. బాటలు లేక అడవులెక్కువగా నుండినప్పుడు దొంగలు కూడా ఎక్కువగానే యుండిరి…. దొంగలభయానికి వ్యాపారులు గుంపులుగాపోయిరి.” (విజయనగర సామ్రాజ్య కాలము)
*****

“కొల్లూరు పట్టణములో ఒకదేవుడు వెలిసెను. ప్రతి జనుడు ధాన్యమును తన మూత్రములో తడిపి ఆ దేవతా విగ్రహముపై వేసిన అవన్నీ రత్నాలై రవ్వ లవుచుండెనట. అందరును ఆ క్రియను చేయుచు మేడలు కట్టిరి. ఆ పట్టణములో ఒక పేద బాప డుండెను. అందరివలె నీవును చేసి సుఖపడరాదా అని అతనిభార్య తొందరపెట్టుచుండెను. ఏమైననుకాని నేనా తుచ్చపుపని చేసి అపచారము చేయనని అ శిష్టు డనుచుండెను. ఒకనాటి మద్యరాత్రి మరొక వృద్ధ బ్రాహ్మణు డా పేదబాపని కుటుంబ సహితముగా పట్టణము బయటకు పిలుచుకొని పోయి అదిగో కొల్లూరుపట్టణ వైభవము చూడు అని ధగద్ధగితముగా మండుచుండే పట్టణమును వారికి చూపి మాయమయ్యెనట. అది కొల్లూరు పట్టణం వలె వెలిగినది అనేకథ. ఆ కథ నిజముగా ఈ వజ్రాలగనికి సంబంధించినదని పైననే కనబడుచున్నది.” (క్రీ.శ. 1600 నుండి 1757 వరకు)
*****

“ఆ కాలమందు కోర్టులు లేకుండెను. ప్రతిగ్రామమందు గ్రామపెద్దలు ప్రతిఫలాపేక్ష లేక తగవులు తీర్పుచేసిరి. విజ్ఞానేశ్వరీయమే ముఖ్యాధార భూతశాస్త్రము. బ్రాహ్మణులే సభాసదులు. వారి తీర్పులపై రాజువద్ద పునర్విమర్శ(అపీలు) కావచ్చును. సాధారణముగా వారి తీర్పునకు తిరుగు లేకుండెను. ధనోద్బవ (సివిల్), హింసోద్బవ (క్రిమినల్) అభియోగములను (కేసులను) వారే విచారించిరి. ముఖ్యమైన నేరములను రాజు స్వయముగా విచారించెనను. ‘సభ’వారిని పిలిచి వారి సహాయముతో తీర్పు చెప్పెడివారు.
“సభ”ను చావడిలోనో, దేవాలయమందో, ఊరిమధ్య నుండు “రచ్చ” కట్టపైననో చేసిరి. అందుచేత వివాదమునకు సభగా కూడుటకును “రచ్చ” యనిరి.” (విజయనగర సామ్రాజ్య కాలము)
*****

“”కృష్ణ” అను పేరుగల విద్వాంసుడు రాయలవారికి సంగీతము నేర్పెను. అతడు రాయలకు వీణావాద్యముకూడా నేర్పినందులకుశిష్యుడు గురువునకు గురుదక్షిణముగా నిలువైన ముత్యాల హారాలను, వజ్రాల హారాలను నిచ్చెనని కర్ణాటభాషలో నారాయణ కవిచే వ్రాయబడిన రాఘవేంద్రవిజయములో తెలిపినారు. సంగీతము శాస్త్రప్రకారము అత్యంతాభివృద్ధి నొందెను. ఒక్కొక్క ఋతువులో ఒక్కొక్క రాగమునకు ప్రాధాన్యముండెను. వసంతకాలమందు హిందోళరాగము పాడిరి. రాయలకు పోర్చుగీసు రాయభారి తమ దేశపు వాద్యములను కానుక యివ్వగా వారు చాల సంతోషించిరట!” (విజయనగర సామ్రాజ్య కాలము)
*****

పై విశేషాలన్నీ సాహిత్య, చారిత్రకాధారాలను విశ్లేషించి, పదాలను అర్థాలను వింగడించి వెయ్యేళ్ళ తెలుగువారి జీవన చిత్రంగా సురవరం ప్రతాపరెడ్డి రాసిన ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర అనే పుస్తకం నుంచి తీసుకున్నవి. ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్రలో తెలుగు వారు వెయ్యేళ్ళ కాలంలో ఎలా జీవించారన్న విషయాన్ని వివరించే అపురూపమైన గ్రంథం. “తారీఖులు దస్తావేజులు ఇవి కాదోయ్ చరిత్రకర్థం” అని సంప్రదాయ చరిత్ర రచన లక్ష్యాలు, పద్ధతులు తప్పుపట్టాడు మహాకవి శ్రీశ్రీ.

అదే కవితలో
చారిత్రక విభాత సంధ్యల/ మానవకథ వికాసమెట్టిది?/ ఏ దేశం ఏ కాలంలో/ సాధించిన దే పరమార్థం?/ ఏ శిల్పం? ఏ సాహిత్యం?/ ఏ శాస్త్రం?ఏ గాంధర్వం?/ ఏ వెల్గుల కీ ప్రస్థానం?/ ఏ స్వప్నం? ఏ దిగ్విజయం?
అన్న కవితాపాదాలకు రూపమిస్తూ ఒక జాతి జనుల సంఘర్షణకు, అలవాట్లకు, పద్ధతులకు రూపంగా వెలువరించారు సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ఈ పుస్తకాన్ని. ఒక సాంఘిక సముదాయంగా తెలుగు జాతి ఏ కష్టనిష్టూరాలు ఎదుర్కొన్నది, ఏ అలవాట్లు చేసుకున్నది, ఏ పద్ధతుల్లో జీవించినది, ఏయే పడికట్లు కలిగివుండేది అన్నవి అన్వేషిస్తూ వెయ్యేళ్ళ తెలుగు వారి జనజీవితానికి అద్దంగా ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర రూపొందింది.

ప్రామాణికత, ఆసక్తిదాయకమైన అంశాల మేలుకలయిక అయిన ఈ పుస్తకం వెలువడిన తొలిముద్రణకే ఆంధ్ర పండిత లోకంలో ప్రముఖులైన రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ, వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి వంటివారి మన్నన పొందింది. తర్వాత ఎన్నో విశ్వవిద్యాలయాల్లో పాఠ్యగ్రంథంగా నిర్ణీతమైంది, ప్రస్తుతం గ్రూప్ పరీక్షలకు పాఠ్య పుస్తకాల్లో ఇదీ ఒకటి. ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర రచనకు గాను సురవరం ప్రతాపరెడ్డి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం అందుకున్నారు. 20వ శతాబ్ది ముగిసి కొత్త సహస్రాబ్దిలోకి అడుగుపెడుతున్న తరుణంలో 1999లో వెల్చేరు నారాయణరావు, జంపాల చౌదరి రూపొందించిన 20వ శతాబ్ది ఉత్తమ తెలుగు పుస్తకాల జాబితా “ఈ శతాబ్దపు రచనా శతం” సహా అనేక ఉత్తమ పుస్తకాల జాబితాలో చోటుచేసుకుంటూనే ఉంది.

ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర పుస్తకాన్ని తెలుగు వికీసోర్సు సముదాయ సభ్యులు (శ్రీరామమూర్తి, డాక్టర్ రాజశేఖర్, ప్రభృతులు) యూనీకోడ్‌లో పాఠ్యీకరించి, ఇ-పుస్తకంగా తయారుచేశారు. ఈ పుస్తకం ఎవరైనా తిరిగి వాడుకోవచ్చు, పంచుకోవడానికి వీలుగా లభ్యమవుతోంది. 2018 మే మొదటి పక్షంలో ఈ పుస్తకాన్ని విశేషగ్రంథంగా తెలుగు వికీసోర్సు వారు ప్రదర్శిస్తున్నారు.

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/article-on-telugu-wikisource-feature-book-in-pustakam

Pranay Raj record in 100 days-100 articles

pavan — 2016-12-19T18:16:03Z

Telugu Theatre scholar Pranay Raj Vangari from Motkur of Yadadri District, Telangana created record by completing a challenge that is famous worldwide in Wikimedia community - "100 Days-100 Articles". Pranay Raj is a theatre scholar and artist who used to travel length and breadth of Telangana & Andhra Pradesh for research and performances.

Even in that situations, he started first article in challenge on September 8th and completed 100 articles in December 16th. Telangana State Language & Cultural department director Mamidi Harikrishna felicitated Pranay Raj after completion on completing 100 Wikidays challenge. Pranay said that two other Telugu Wikipedians completed this challenge successfully before him and he told they inspired him to take this up and complete. Pranay agreed that he faced some difficulties in writing articles in places where network is low. He said that he wouldn't stop with 100 wikidays but would continue challenge for whole day by creating 365 days and also said he would create more Telangana related articles.

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/pranay-raj-record-in-100-days-100-articles

వంద రోజులు.. వంద వ్యాసాలు - తెలుగు వికీపీడియాలో మోత్కూరు యువకుని రికార్డు (100 Days...100 Articles: Wikipedian from Motkur created record in Telugu Wikipedia)

pavan — 2016-12-18T15:09:54Z

Pranay Raj Vangari of Motkur Padmashali colony created record in Telugu Wikipedia. "100 Days- 100 Articles" is already going on in many languages worldwide and Pranay Raj took challenge in Telugu Wikipedia, completed it successfully. Pranay is theatre scholor. He started first article in this challenge on september 8 and continued to write articles on every day till December 16 to complete 100 articles. Pranay said that two other Telugu Wikipedians (Pavan and Meena) successfully completed the challenge and explained that he inspired from them to complete it. Telangana state language & cultural department director Mamidi Harikrishna felicitated Pranay in His chamber on this occasion and appreciated for his work.

Clipping of the article in Andhra Jyoti:

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/100-days-100-articles-wikipedian-from-motkur-created-record-in-telugu-wikipedia