Centre for Internet and Society

Sambad Health and Women Edit-a-thon

Admin — 2018-05-07T16:34:44Z

Sambad Health and Women Edit-a-thon was an offline edit-a-thon held in the month of April in collaboration with the Sambad media house, Odia Wikimedia User Group and the Center for Internet and Society.

The event was a two day long edit-a-thon, on the first day near about 8 journalists from the Sambad group took part in the orientation and on the second day 18 editors (new and existing) wrote articles on Odia Wikipedia. The event was a follow up of the previous year’s 100 women edit-a-thon which aimed to write articles on Women related topics and Women achievers of Odisha. The theme of this years' edit-a-thon was to write articles on Women Health, Hygiene including social challenges.

Near around 20 staffs and 6 Wikimedians from Bhubaneswar took part in the event.

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/sambad-health-and-women-edit-a-thon

Odia Wikisource Celebrates 1st Anniversary this 25th October

praskrishna — 2015-12-15T08:10:22Z

ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପାଠାଗାର ୧ମ ଜନ୍ମତିିଥି (Odia Wikisource’s 1st anniversary):

ଆଗାମୀ ୨୫ ତାରିଖ ଦିନ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଉପଲବ୍ଧ ଓଡ଼ିଆ ପାଠାଗାର “ଉଇକିପାଠାଗାର”କୁ ବର୍ଷେ ପୂରିବାକୁ ଯାଉଛି । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଆମେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପାଳୁଛୁ ଉଇକିପାଠାଗାରର ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମତିଥି । ଆଉ ଏ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗଦେବା ଲାଗି ଆପଣଙ୍କୁ ରହିଲା ବିନୀତ ମାଗୁଣି, ଆସିବେ ନିଶ୍ଚେ । ଅଧିକ କିଛି ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ଆମ ସହ odiawiki@gmail ରେ ମେଲ ଯୋଗେ ଯୋଗାଯୋଗ କରିପାରିବେ । ଧନ୍ୟବାଦ!

This was published by Bhubaneswar (Buzz) on October 24, 2015.

For more details visit https://cis-india.org/openness/news/bhubaneswarbuzz-odia-wikisource-celebrates-1st-anniversary-this-25th-october

Odia Wikisource to Hold 1st Anniversary

praskrishna — 2015-12-15T08:09:54Z

Odia Wikisource, a sister project of Odia Wikipedia and a free online Odia-language library will celebrate its first anniversary at the Indian Institute of Management of Agricultural Extension (IMAGE), Siripur here on Monday.

Available online at or.wikisource.org, it not just provides readers to free and open access to text that are out of copyright or available under free license, but also allows them to contribute in either digitizing copyright-free text or correcting mistakes made by others.

"Last year the Wikimedia community in Odisha did a remarkable job in bringing as many as 141 books by multiple authors relicensed under free licenses like CC-BY/CC-SA", said Centre for Internet and Society's Programme Officer Subhashish Panigrahi.

Odia Wikisource administrator Mrutyunjaya Kar has invited everyone to join the event.

This was published by Pioneer on October 26, 2015.

For more details visit https://cis-india.org/openness/news/pioneer-october-26-2015-odia-wikisource-to-hold-1st-anniversary

Odia Wikipedia Workshop at KISS

praskrishna — 2014-01-16T06:52:36Z

A day long Odia Wikipedia workshop for post-graduate students and faculty members is being organized by the Centre for Internet and Society's Access to Knowledge (CIS-A2K) team at the Kalinga Institute of Social Sciences (KISS) on January 10.

Subhashish Panigrahi is conducting the workshop.

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:କର୍ମଶାଳା/ଭୁବନେଶ୍ୱର/୮

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ

ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ଆଦିବାସୀ ଆବାସିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ KISS (କଳିଙ୍ଗ ଇନଷ୍ଟିଚୁଟ ଅଫ ସୋସିଆଲ ସାଇସେନ୍ସ)ଠାରେ ଏଠାକାର ଶିକ୍ଷକ ଓ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କର ଭାଷା, ଚଳଣି ଓ ଜନ‌ଜୀବନ ବାବଦରେ ଅନେକ ଗବେଷଣାଭିତ୍ତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏକାଧିକ ଭାଷାରେ ଲେଖିବାର ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏହି ନ‌ଥିକରଣ ତିନୋଟି ଭାଷାରେ (ଓଡ଼ିଆ, ଇଂରାଜୀ ଓ ହିନ୍ଦୀ)ରେ କରାଯାଇ KISS ୱେବସାଇଟରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯିବ । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗସମୂହ ଜ୍ଞାନ‌କୋଷ ପରିସରରେ ଥିବାରୁ ଏସବୁକୁ ଉଇକିକରଣ କରି ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପ୍ରସଙ୍ଗସବୁକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଏହି ଏହି କର୍ମଶାଳାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି । ନ‌ଭେମ୍ବର ୧୪ (ଗୁରବାର‌) ଦିନ ସକାଳ ୧୧:୦୦ ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଥିବା ପ୍ରଥମ କର୍ମଶାଳାରେ ଯୋଗଦେଇଥିବା ଶିକ୍ଷକ ଓ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଏକ ଉନ୍ନତ କର୍ମଶାଳା । ଏଥିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନେ ସମ୍ପାଦନା କରି ସେଥିରେ ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ ଯୋଡ଼ି ତାହାକୁ ଉନ୍ନ୍ତ କରିବେ । ସମ୍ପାଦନା ପରେ ଆଗାମୀ ଯୋଜନା ବଆବଦରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ ।

ଏଥିରେ କଣ କଣ ଶିଖିବାକୁ ମିଳିବ?

ଓଡ଼ିଆରେ ଟାଇପିଂ
ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ. ସମ୍ପାଦନା
ଆଗାମୀ ଯୋଜନା

ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ

KISS (କଳିଙ୍ଗ ଇନଷ୍ଟିଚୁଟ ଅଫ ସୋସିଆଲ ସାଇସେନ୍ସ), ଭୁବନେଶ୍ୱର
ଜାନୁଆରି ୧୦ (ଶୁକ୍ରବାର‌), ସକାଳ ୦୯:୦୦

ଏହି କର୍ମଶାଳାରେ ଭାଗ ନେଉଥିବା ଉଇକିଆଳିଗଣ

--ସୁଭାସିସ ପାଣିଗାହି (ମୋ ସାଙ୍ଗେ କ‌ଥାବାର୍ତ୍ତା)

ଅନୁଷ୍ଠାନର ଶିକ୍ଷକ ଓ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଗଣ

କାମ ବିତରଣ

ନଭେମ୍ବର ମାସର କର୍ମଶାଳାରେ ଭାଗନେଇଥିବା ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷକ ଓ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ୧୧ଟି ଛୋଟ ଛୋଟ ଦଳରେ ଭାଗ କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରତିଟି ଦଳ ଏକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ମିଳିତ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିବେ । ତଳେ ପ୍ରସଙ୍ଗର ନାମ ଓ ଶିକ୍ଷକ ତ‌ଥା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ ଦିଆଗଲା । ଆଜିର କର୍ମଶାଳାର ସମସ୍ତ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ନିଜ ନିଜର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କିଛି ଲେଖା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ଏହି କର୍ମଶାଳାରେ ସେମାନେ ଏହି ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ସମୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ ।

ପ୍ରସଙ୍ଗ ନାମ	ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନାମ	ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନାମ	ଛାତ୍ର/ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ	ଛାତ୍ର/ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ
ସାନ୍ତାଳୀ ଲୋକସଂସ୍କୃତି	ମହତ ଶତପ‌ଥୀ		ରୁକ୍ମଣ ବରିହା	ସମ୍ବାରୀ ମୁର୍ମୁ
ହୋ ପରବ			ତରଣୀସେନ ସାମଡ
ହୋ ଜନ‌ଜାତିର ପର୍ବପର୍ବାଣୀ	ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ ବେହେରା		ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ସଏ	ତରଣୀସେନ ସାମଡ
ହୋ ଜନ‌ଜାତିର ବିବାହ ପ୍ରଥା‎	ସୌମିତ୍ରୀ ସାମନ୍ତରାୟ			ଜଗଦୀଶ କୁମାର ସିଂ
ଲାଞ୍ଜିଆ ସଉରା ଜନ‌ଜାତିର ଘର‎	ପ୍ରୀତିନନ୍ଦା ରାୟ		ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ସାମଲ	ଗିରିଜା ଶଙ୍କର ମଲିକ
ସାନ୍ତାଳୀ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ	ସାଇ ବିଶ୍ୱନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ	ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ସ୍ୱାଇଁ		କାପୁରା ସୋରେନ
ସାନ୍ତାଳୀ ସଙ୍ଗୀତ	ନୀଳିମା ସାମନ୍ତ	ସୁଜ୍ଞାନୀ ରଥ	ବାସୁଦେବ ମାରାଣ୍ଡି
ସାନ୍ତାଳୀ ଜନ ଜାତିର ଜୀବନ ଜୀବିକା	ଶୁଭଲକ୍ଷ୍ମୀ ମହାନ୍ତି		କ୍ରିଷ୍ଣା ସୋରେନ	ମହେନ୍ଦ୍ର ବେଶ୍ରା
ମୁଣ୍ଡା ଜନ‌ଜାତି			ସରୋଜିନୀ ସିଂ

For more details visit https://cis-india.org/events/odia-wikipedia-workshop-kiss-january-10-2014

Works of Odisha litterateur JP Das to be available online free

praskrishna — 2016-01-03T10:51:10Z

The works of bureaucrat-turned-writer from Odisha, Jagannath Prasad Das, can be accessed free online after the digitisation process is complete.

The article was published in Odisha Sun Times on December 5, 2015.

Saraswati Samman and Sahitya Academy award winner, prominent writer, former IAS officer and cultural historian, popularly known as JP Das, has recently re-licensed 30 of his notable works under a free license called CC-by-SA 4.0. This opens up a whole new window to his books being accessible to readers for free online.

Recently, the scanning of the original books was made by the Bhubaneswar based non-profit and science education research organisation Srujanika which will now be made available after converting them into text form.

Not just Dr Das, many other notable individuals like Padma Shree Debi Prasanna Pattanayak, Manoj Panda, Dr Subrat Prusty, Bharat Majhi and organisations like Aama Odisha, Manik Biswanath Smrutinyasa that have come forward in the past to make their books available online using Odia Wikisource as a platform. Aama Odisha’s founder Soumya Ranjan Patnaik in a public gathering last year had permitted for relicensing and digitizing 19 volumes of Odia books published by Aama Odisha.

“I made a rather late and hesitant entry into the internet and digital world, but it has since become an integral part of my life. My introduction to digital books was through Srujanika’s digitised version of Purnachandra Odia Bhashakosha – all of 95,00 pages in seven volumes — which was impossible to handle on the writing table. That made me think how wonderful it would be to have all Odia books available on the internet that could be easily accessible to every interested reader,” says Das.

“As a beginning, I decided to put my own writings on the internet. Many of our young Odia writers are quite active on the social media. I hope they will take the initiative to get more and more Odia books available on the internet with the help of Odia Wikisource,” he adds.

Notably, Odia Wikisource is a sister project of the Odia Wikipedia and is available at or.wikisource.org on the internet. As a free online Odia-language library, it houses over 119 books already and all of the books are either under public domain or under the above mentioned creative commons share-alike license which gives the freedom of accessing the works for free, reuse them and even correct if any mistakes found, of course following the guidelines made by the Wikisource community. Currently, about 10 Wikisourcers are actively contributing to digitise books of various genres ranging from science to fiction to even the Odia classics.

With more authors generously opening up their work online, it feels like they are worried of the books becoming obsolete from the new generation leaving them with no way to learn about their own language and literature. Regional languages like Odia are facing the struggle to selling more books with the growing trend of English-centric education and rat race for jobs. In such a tough situation, more popular Odia literary content is certainly going to give a boost to readership and will take the language to more people, he expressed.

For more details visit https://cis-india.org/a2k/news/odisha-sun-times-december-5-2015-works-of-odisha-litterateur-jp-das-to-be-available-online-free

Odia Wikipedia Turning 13 this June 3

subha — 2016-06-18T18:19:22Z

The Odia Wikipedia is turning 13 this June 3. To celebrate this long time of the editor community's tireless effort to make it to the largest Odia-language online encyclopedia an event is being organised in Odisha' capital Bhubaneswar. Centre for Internet and Society's Access To Knowledge (CIS-A2K) is proudly sponsoring for this event. Subhashish Panigrahi and Rahmanuddin Shaik are representing CIS at this event.

Over 20 Wikipedians from various corners of India are participating for a public gathering that is planned on June 3 at the Institute of Physics at 5 pm. A day-long internal meetup for the community in the presence of Wikimedia India and CIS-A2K has been planned that focuses on raising consensus for policy and guidelines for Odia Wikipedia, and planning for the activities ahead in the light of successes and learning from failures from the past.

Promotional Banner

For more details visit https://cis-india.org/openness/events/odia-wikipedia-turning-thirteen

Odia Wikipedia celebrates 13 years of free knowledge contribution at Bhubaneswar

praskrishna — 2016-06-18T18:18:05Z

Odia Wikipedia, one of the first of several Indian language Wikipedia projects is ready to celebrate 13 glorious years of free knowledge contribution on June 3.

This was published in Orissadiary.com on June 2, 2015. Also see http://odishan.com/14971 (In Odia)

Beginning in 2002 — a year after the world's largest online encyclopedia, the English Wikipedia, was launched — Odia Wikipedia has grown to be the largest content repository in the Odia language available in Unicode on the Internet at https://or.wikipedia.org.

With about 17 active editors (also known as “uikiali”) spread across various parts of India and abroad, and over 8,800 articles, the project has become more than just an encyclopedia. The voluntary editor community has put its efforts into acquiring valuable Creative Commons (CC) licensed content by lobbying copyright holders/authors to relicense copyrighted content under CC licenses.

Date and time: 3 June 2015, 5 pm
Venue: Institute of Physics, Near Apollo Hospital, Bhubaneswar, Odisha
Event details: https://or.wikipedia.org/s/sml

It has also engaged with over 2,000 people by organizing various outreach programs including the globally accredited pedagogic program the Wikipedia Education Program (WEP). For its 13th anniversary the community is planning to release a character-encoding converter that promises to unlock massive amounts of content from government portals as well as journals, newspapers and magazines that have their content in non-Unicode character encoding that prevents user searching and reuse of digital-based content.

May you have any further questions about the project or the event, please reach us in the contact details mentioned below:

Mrutyunjaya Kar, Administrator, Odia Wikipedia (9437112371)
Sailesh Patnaik, Editor, Odia Wikipedia (7537097770)
Subhashish Panigrahi, Programme Officer, Access To Knowledge (CIS-A2K)
subhashish@cis-india.org. 08050515339

For more details visit https://cis-india.org/openness/news/orissa-dairy-june-2-2015-odia-wikipedia-celebrates-13-years-of-free-knowledge-contribution-at-bhubaneswar

Introducing Odia Wikipedia to students of Utkal University, Bhubaneswar

Sailesh Patnaik — 2016-05-20T10:52:41Z

A four-hour-long workshop was organised at Utkal University, Bhubaneswar, Odisha on February 25, 2016 for the students of Master of Computer Applications (MCA) and Master in Arts, Department of Odia-language.

70 participants consisting of 35 male and 25 female students from the two departments joined in this workshop. Three active Wikimedians; Mrutyunjaya Kar, Subas Chandra Rout and Jnanaranjan Sahu supported in mentoring the new editors. Two other Wikimedians; Chinmayee Mishra and Rajalaxmi Mishra, who are students in the university, organized the event.

During the introductory session, we introduced the students about Odia Wikipedia, the Wikimedia community, and the Bhubaneswar WikiTungi, a local user collaborative in the city of Bhubaneswar. Mrutyunjaya Kar, administrator of Odia Wikipedia and Odia Wikisource presented about the Odia Wikimedia projects, how the students enhance their skills while contributing to these projects and introduced the Wikipedia policies to the new editors. “Even though we announced that students can leave by 2 pm, most students stayed back over an hour. Even in a conservative expectation, there will at least be 3-4 students who will be actively contributing in the future. As Chinmayee is associated with us from before, she could lead the local activities in the university”, he adds. Jnanaranjan Sahu who has been active in building several tools and software for Odia Wikimedia projects introduced about Mediawiki and the Optical Character Recognition and its application in growing Odia Wikisource. He also suggests for regular follow-up outreach in the university so that the new editors get constant support and this enthusiasm does not stop here.

Out of the 70 participants, more than 50 participants managed to create their accounts and even made more than 200 edits during the workshop. They selected articles of their own interest and edited. Four faculty members from the MCA department participated in the workshop and were eager to learn how Wikipedia editing works. Rajalaxmi Mishra, who always wanted to edit but never edited Odia Wikipedia made her debut edit this day. She elaborates, “Chinmayee being a batchmate and a good friend always talked about Odia Wikipedia but I personally never did much beyond reading the English Wikipedia article. This workshop was more of a real starting point for me and I started writing about many renowned women like Annie Besant, Kalpana Chawla and Sudha Chandran. Being a student of Computer Science, I am also planning to write more articles in my own subject area. I have just finished writing about a popular bird of Odisha Chinmayee is my batchmate, was helping her”.

For more details visit https://cis-india.org/openness/introducing-odia-wikipedia-to-students-of-utkal-university-bhubaneswar

ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଓଡ଼ିଆ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ "ଉଇକିପିଡ଼ିଆ" ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକାଠି ହେଲେ ପୁରୀର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ

subha — 2016-06-18T16:21:07Z

ସଂସ୍କୃତିର ସହର ପୁରୀରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ତଥା ଓଡ଼ିଆରେ ଅଧିକ ପଠନଯୋଗ୍ୟ ଲେଖାର ବିକାଶ ଲାଗି ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ସମ୍ପାଦନା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ପୁରୀର ୫ଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ପାଖାପାଖି ୧୨ ଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ନିୟମିତ ଭେଟି କର୍ମଶାଳା ମାଧ୍ୟମରେ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟରେ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଲେଖାମାନ ତିଆରି ଓ ସମ୍ପାଦନା କରୁଛନ୍ତି ।

The article that came May 20 on YourStory Odia, is about WikiTungi Puri and highlights a female editor Adyasha Sahu. WikiTungi Puri is a collective of the Odia Wikimedia community members that are based in the city of Puri.

ପୁରୀରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ କର୍ମଶାଳା ପରେ ସେଠାରେ ଆଗରୁ ଗୁଗୁଲ ଡେଭଲପର୍ସ ଗ୍ରୁପରେ ସକ୍ରିୟ ଥିବା ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ କର୍ମୀମାନେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଯୋଗ ଦେଇ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟରେ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । କେଇଟା ଦିନ ଭିତରେ ଆଗରୁ ଅବହେଳିତ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟ ଯଥା ମୋବାଇଲ, କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଲେଖା, । ଏହି ୧୨ ଜଣିଆ ଦଳରେ ଥିବା ୪ ଜଣ ଝିଅ ଓଡ଼ିଶା ଓ ଓଡ଼ିଶା ବାହାରର ବିଭିନ୍ନ ଜଣାଶୁଣା ନାରୀଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖାସବୁ ତିଆରିବା ସହିତ ଆଗରୁ ଥିବା ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ଉନ୍ନତ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ଅବଦାନ ଫଳରେ ବିଭିନ୍ନ ଜଣାଅଜଣା ବିଷୟରେ ଉପାଦେୟ ଲେଖାସବୁ ପାଠକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲାରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି । ଆଗକୁ ଛାତ୍ର, ଶିକ୍ଷକମାନେ ବହି ବାହାରେ ଓଡ଼ିଆରେ କିଛି ପଢ଼ିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ଏସବୁ ବ୍ୟବହାରରେ ଲାଗିବ ।

ଏମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଜଣେ ଉଇକିଆଳି ଆଦ୍ଯାଶା କହନ୍ତି, "ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କଲାବେଳକୁ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ବାବଦରେ ଛୋଟ ଲେଖାଟେ ଥିଲା । ଆଉ ମୋର ତାଙ୍କ ବାବଦରେ ଓଡ଼ିଆରେ କିଛି ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ ବି ଇଣ୍ଟରନେଟରେ କିଛି ଖୋଜି ପାଉଲି ନାହିଁ । ତେଣୁ ନିଜେ ଇଂରାଜୀରୁ ଅନୁବାଦ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲି । ନିକଟରେ ଗୋଟେ ପରୀକ୍ଷାରେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ପଡ଼ିଥିଲା ଯେ ମୁଁ ମୋର ନିଜ ଲେଖା ଅନୁଭୂତି କେତେ କାମରେ ଆସିଲା ତାହା ଜାଣିଲି", ବଖାଣନ୍ତି ଆଦ୍ୟାଶା ।

ଆଉ ଜଣେ ମହିଳା ଉଇକିଆଳି ଅଲିଭା ସାହୁ କହନ୍ତି, "ମୁଁ କାକଟପୁର କଲେଜରେ ପଢ଼ିଲା ବେଳେ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଉପରେ ଲେଖାଟିଏ ଥିଲା । ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଓଡ଼ିଆରେ ବିଶେଷ କିଛି ପଢ଼ିବାକୁ ପାଇନଥିଲି । ଏମିତି ଖୋଜୁଖୋଜୁ ଦିନେ ସେ ବାବଦରେ ଲେଖାଟିଏ ପାଇଲି । ଇଂରାଜୀ ଲେଖା ଆଉ ହିନ୍ଦୀ ଲେଖା ଦୁଇଟିରୁ ମିଶାଇ ଓଡ଼ିଆକୁ ଅନୁବାଦ କଲି ।"

ଅନୁବାଦ ହେଉ କି ମୌଳିକ ଭାବେ ହେଉ, ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାଶିତ ଲେଖାର ଆଧାରରେ ଉଇକିଆଳିମାନେ ତିଆରିଚାଲିଛନ୍ତି ଭଳିକି ଭଳି ନୂଆ ଲେଖା ।

Video

ପୁରୀର ଏହି ଉଇକିଆଳିମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି "ଉଇକିଟୁଙ୍ଗି ପୁରୀ" । ପୁରୀରେ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ କରାଇବା, ପୁରୀ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ୱୟଂଶାସିତ କଲେଜରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର କରାଇବା, ପୁରୀରେ କର୍ମଶାଳା ଓ ମେଳଣ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଟାଇପ ଶିଖାଇବା ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଆଗ୍ରହର ବିଷୟ ବାବଦରେ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଆଗଭର କରାଇବା ଓ ଓଡ଼ିଆ ଢଗଢମାଳି-ଲୋକକଥା ଆଦିକୁ ଗୋଟେ ସ୍ଥାନରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା ପାଇଁ ଉଇକିକଥା ନାମରେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପର ବିକାଶ କରାଇବା ହେଉଛି ଏହି ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ।

ବାକି ଭାରତୀୟ ଓ ଏସୀୟ ଭାଷା ଭିତରୁ ଓଡ଼ିଆ ଏକ ପୁରୁଣା ଭାଷା ହୋଇ ସୁଦ୍ଧା ଓଡ଼ିଆର ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ବ୍ୟବହାର ଖୁବ ଊଣା । ଯଦିଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ନିୟମିତ ପ୍ରକାଶିତ ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ି ବଢ଼ି ଚାଲିଛି ସେସବୁ ଏଯାବତ ଇଉନିକୋଡ଼ରେ ଉପଲବ୍ଦ ହେଉନଥିବାରୁ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଖୋଜିଲେ ମିଳୁନାହିଁ । ଆଉ ସବୁ କାଗଜର ପୁରୁଣା ଅଭିଲେଖ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉନଥିବାରୁ ଜଣେ ଲୋଡ଼ାପଡ଼ିଲେ ଖବରଟେ ଖୋଜି ପାଇପାରିବ ନାହିଁ । ଏ ଦିଗରେ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା, ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ଓ ସରକାର ସଭିଏଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ଯାଇ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଲେଖା ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଅନ୍ତା । ଏଯାଏ ଗୁଗୁଲର ପ୍ରଧାନ ପୃଷ୍ଠାରେ ଯେ ଓଡ଼ିଆ ଆସୁନାହିଁ ବୋଲି ଅନେକେ ମତ ଦିଅନ୍ତି ତା'ର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଲା ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖାର ଘୋର ଅଭାବ । ଏ ଦିଗରେ ଅଣଲାଭକାରୀ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ସମୂହ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଭୂମିକା ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ । ଉଇକିପିଡ଼ିଆ (Wikipedia) ୨୦୦୧ରେ ପ୍ରଥମେ ଇଂରାଜୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଧୀରେ ଧୀରେ ବାକି ଭାଷାରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଆନନ୍ଦର ବିଷୟ ଯେ ଓଡ଼ିଆରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଭାବେ ଅହମୀୟା, ମାଲାୟାଲାମ ଓ ପଞ୍ଜାବୀ ସହିତ ଗଢ଼ାହେଲା । ଅଧୁନା କେବଳ ଇଂରାଜୀ ନୁହେଁ ୨୮୭ରୁ ଅଧିକ ଭାଷାରେ ଉପଲବ୍ଧ ଏହି ଖୋଲା ଅନଲାଇନ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ । ଅନେକେ ଜାଣି କାବା ହେବେ ଯେ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଲେଖୁଥିବା ସମ୍ପାଦକ ବା ଉଇକିଆଳିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପାଖାପାଖି ୨୫-୩୦ ହେଲେ ହେଁ ଏଥିରେ ଲେଖା ପ୍ରସଙ୍ଗ ସଂଖ୍ୟା ୧୦,୬୦୦ରୁ ଅଧିକ । ପୁରୀର ଉଇକିଆଳିମାନଙ୍କ ଆସିବା ପରେ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିଆଳିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପାଖାପାଖି ଦୁଇଗୁଣା ବଢ଼ିଛି ବୋଲି କହିହେବ ।

ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ http://or.wikipedia.org ରେ ପଢ଼ିପାରିବେ । ଏଥିରେ ସଭିଏଁ ଲେଖିପାରିବେ (ଲେଖିବା ବାବଦରେ ଦରକାରୀ ସୂଚନା) ।

ଫଟୋ: ସ୍ନେହାଶିଷ ନାୟକ (CC-BY-SA 4.0)

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/b07b23b4db1fb30b28b47b1fb30b47-b13b21b3cb3fb06-b0fb28b38b3eb07b15b4db32b2ab3fb21b3cb3fb06-b09b07b15b3fb2ab3fb21b3cb3fb06-b2cb3fb15b3eb36-b2ab3eb07b01-b0fb15b3eb20b3f-b39b47b32b47-b2ab41b30b40b30-b1bb3eb24b4db30b1bb3eb24b4db30b40

ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ: ଏକ ଅଭିଯାନ

subha — 2016-06-04T04:26:38Z

The article which details Odia Wikipedia's 14 year-long journey was published in the Odia newspaper Suryaprava on June 3, 2016.

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/suryaprava-subhashish-panigrahi-june-3-2016-article-on-odia-wikipedia-14-years-journey

ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ବିକାଶ

subha — 2016-06-04T04:37:32Z

The article on Odia Wikipedia was published in the Samaja on June 2, 2016.

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/samaja-subhashish-panigrahi-june-2-2016-article-on-odia-wikipedia

ଅନଲାଇନ ଓଡ଼ିଆ ଜ୍ଞାନକୋଷ ଗଢ଼ା

subha — 2016-06-08T02:51:14Z

I wrote this article in Samanya Kathan, an Odia-language portal on June 5, 2016. The article is about the journey of the Odia Wikipedia and was published on the day the contributor community was celebrating the 14th anniversary of the project.

Read the originally published article here

ଜଣାଶୁଣା ବ୍ୟକ୍ତି, ବିଷୟ, ଘଟଣା, ସ୍ଥାନ ଆଦି ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ବା ଜ୍ଞାନକୋଷର ପରିକଳ୍ପନା। ତାକୁ ପୁଣି ଇଣ୍ଟରନେଟର ଉପଲବ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ 2001ରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ। ପ୍ରଥମେ ଇଂରାଜୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାକୁ ଏହା ବଢ଼ିଲା। ଆଉ ଇଂରାଜୀ ଉ ଇକିପିଡ଼ିଆ ଆରମ୍ଭ ହବାର ବର୍ଷଟିଏ ପରେ 2002 ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଆ, ଅହମିୟା, ପଞ୍ଜାବୀ ଓ ମାଲାୟାଲାମ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ପ୍ରଥମ ଚାରୋଟି ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ତିଆରି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଭିତରୁ ଓଡ଼ିଆ ଗୋଟେ ବୋଲି ଅନେକଙ୍କୁ ଆଜି ବି ଅଜଣା। ଇଣ୍ଟରନେଟରେ https://or.wikipedia.org ରେ ଉପଲବ୍ଧ। ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପାଖାପାଖି 9 ବର୍ଷ ଧରି ସକ୍ରିୟ ସମ୍ପାଦନାର ଅଭାବରୁ 2011 ଯାଏ ଏକ ରକମ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇ ପଡ଼ିରହିଥିଲା। 2011ରେ ଏଥିରେ ଅନେକ ସ୍ବେଚ୍ଛାସେବୀ ସମ୍ପାଦକ ବଉଇକିଆଳିମାନେ ଯୋଡ଼ିହୋଇ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଫଳରେ ଅଧୁନା ଏଥିରେ 10,619 ସଂଖ୍ୟକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଲେଖାସରିଲାଣି। ଆଉ ନିତି ନୂଆ ନୂଆ ଲେଖା ଏଥିରେ ଯୋଡ଼ିହୋଇ ଚାଲିଛି।

ତେବେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ପାଠକ ପାଇଁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ କ’ଣ ରହିଛି ତାହା ଜାଣିବା ବେଶି ଜରୁରୀ। ଜ୍ଞାନ ଆହରଣର ବାଟ ପିଢ଼ିରୁ ପିଢ଼ିକୁ ବଦଳେ। ଆମ ପିଲାବେଳେ ଆମେ କାଁ ଭାଁ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟର ସୁବିଧା ପାଉଥିଲୁ। ଆଉ ସେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଆ ମିଡିୟମ ସ୍କୁଲର ପାଠାଗାର କିଛି ଗପ ଉପନ୍ୟାସ ବହି ଭିତରେ ସୀମିତ ଥିଲା। ନୂଆ ବହିଟିଏ ଦେଖିବା ଆଗରୁ କାନ୍ଥରୁ ଚୂନ ଝଡ଼ିପଡୁଥିଲା। ହେଲେ ଏବେ ଘରେଘେ ଏକାଧିକ ମୋବାଇଲ ଆଉ ସେସବୁ ପୁଣି ଇଣ୍ଟରନେଟ ସୁବିଧା ଥିବା ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ ଆସିଲାଣି। ସ୍କୁଲ ପିଲାଏ ଆଉ କିଛି କରନ୍ତୁ ନ କରନ୍ତୁ କିନ୍ତୁ ଗେମ ଖେଳିବା କି ଫେସବୁକ ଆଦିରେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଚାଟିଂ ଆଦି କରିବାରେ ପୋକ ହେଲେଣି। ଇଣ୍ଟରନେଟ କମ୍ପ୍ୟୁଟରରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋବାଇଲମୁଖୀ ହୋଇଗଲାଣି। ପିଲାଙ୍କଠୁ ବଡ଼ ଯାଏ କାହା ପାଖେ ଆଉ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ବ୍ରିଟାନିକା ଭଳି ଓଜନିଆ ପୋଥି ଦେଇ କିଛି ଖୋଜିବା ପାଇଁ ବେଳ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେୌଣସି ବିଷୟକୁ ଅଧିକ ଲୋକାଭିମୁଖୀ କରିବାର ସୁବିଧା ବାଟ ହେଉଛି ସେସବୁକୁ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା। ତେବେ ଏହା ବହି ବା ଜର୍ଣ୍ଣାଲର ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ। ବରଂ ବହି ସଙ୍ଗେ ଭିନ୍ନ ଏକ ମାଧ୍ୟମରେ ଜ୍ଞାନ ବିତରଣର ବାଟ ରୂପରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ପାଖେ ପହଞ୍ଚିପାରୁଛି।

ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣର ସ୍ଥିତି ଭିନ୍ନ। ତେବେ ଓଡ଼ିଆ ପାଇଁ ଇଣ୍ଟରନେଟର ଅବସ୍ଥା ଯେତେ ଚିନ୍ତାଜନକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ କରିବା ସେତେ ଅଧିକ ଲୋଡ଼ା। 2011 ଜନଗଣନା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ମାତ୍ର 1.4 ଭାଗ ଲୋକଙ୍କ ପାଖେ ଇଣ୍ଟରନେଟର ସୁବିଧା ଥିଲା। ଏହି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଭିତରେ ଏହା ବହୁ ଅଧିକ ବଢ଼ିଥିବ। ହେଲେ ସେ ସଭିଏଁ କ’ଣ ସତରେ ଇଣ୍ଟରନେଟର ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି ନା ସୀମିତ କେତୋଟି ସାଇଟ ଭିତରେ ସୀମିତ। ଅଧିକାଂଶ ତଥାକଥିତ ଇଣ୍ଟରନେଟ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଫେସବୁକରେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଭାବ ଦିଆନିଆ କି ହୁଆଟସଆପରେ ପରିଚିତଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଆଳାପ ଅଥବା ଇଉଟିଉବରୁ ଗୀତ ଶୁଣିବା ବାହାରେ ବେଶୀ କିଛି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ବେଶୀ ପରିଚିତ ଭାଷା ଓଡ଼ିଆରେ ବେଶୀ ୱେବସାଇଟ ନାହିଁ। ଖବର ପଢ଼ାଳିଙ୍କ ପାଇଁ ନା ଭଲ ଖବର ୱେବସାଇଟଟିଏ ରହିଛି ନା ଗବେଷକଙ୍କ ପାଇଁ ଆମ ଐତିହ୍ୟ ଓ ପୁରୁଣା ଶିଳ୍ପ ବାବଦରେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଆମ ମିଉଜିଅମ ୱେବସାଇଟରେ ସମସ୍ତ କଳାକୃତିର ତଥ୍ୟ ଓଡ଼ିଆରେ ଦିଆଯାଇଛି। ସେମିତି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆରେ ନିହାତି ଦରକାରୀ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରକାଶିତ କେଇଶହ ଖବରକାଗଜ ଭିତରୁ କେବଳ ଗୋଟେ କାଗଜର ଖବରଗୁଡ଼ିକ ଇଣଟରନେଟରେ ଖୋଜି ପାଇହେବ। କାରଣ ବାକି ଖବରକାଗଜର ଲେଖା ଇଉନିକୋଡ଼ ଭଳି ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମାନକକୁ ନ ଆପଣାଇ ଆକୃତି, ଶ୍ରୀଲିପି ଆଦି ପୁରୁଣାକାଳିଆ ଅଣ-ମାନକ ସଫ୍ଟଓଏରରେ ଲେଖି ଛବି ଭାବେ କିମ୍ବା ପିଡିଏଫ ଡକୁମେଣ୍ଟ ଭାବେ ସେମାନଙ୍କ ସାଇଟରେ ଉପଲବ୍ଧ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିବାକୁ ଭିନ୍ନ ନ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ଗୁଗୁଲ ବା ସର୍ଚ ଇଞ୍ଜିନରେ ଓଡ଼ିଆରେ ଟାଇପ କରି ଖୋଜିହୁଏ ନାହିଁ କିମ୍ବା ମୋବାଇଲ ଆଦିରେ ସଳଖେ ପଢ଼ିହୁଏ ନାହିଁ।

ଓଡ଼ିଆରେ 1930 ମସିହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ ଭଳି ବିଶାଳ ଜ୍ଞାନକୋଷ ରଚନା କାମ ଆଜିଯାଏ ଆଉ କିଛି ହୋଇପାରିନାହିଁ। ଆଧୁନିକ ଟେକନୋଲୋଜି ବ୍ ୟବହାର କରି ଏବେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଅତୀତ ସହ ସନ୍ଧିଟିଏ ତିଆରି କରିପାରିବ। ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଣ-ଲାଭକାରୀ ଓ ଏଥିରେ ବିଜ୍ଞାପନ ନ ଥାଏ। ଏଥିରେ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ଲେଖୁଥିବା ଉଇକିଆଳିଏ ସଭିଏଁ ସ୍ବେଚ୍ଛାସେବୀ ଓ ଲେଖାସବୁ ସେମାନଙ୍କ ସତ୍ବାଧ‍କାରରେ ପ୍ରକାଶିତ। ତେବେ ଜ୍ଞାନ ବିତରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବାରୁ ଲେଖାସବୁ କପିରାଇଟ ଦେଇ ନ ରୋକିବା ଲାଗି ସେସବୁ କ୍ରିଏଟିଭ କମନ୍ସ ସେଆର-ଏଲାଇକ ଲାଇସେନ୍ସରେ ବିତରିତ। ଫଳରେ ସଭିଏଁ ମାଗଣାରେ ପଢ଼ିପାରିବେ , ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ଓ ଉଭୟ ଲାଭକାରୀ ଓ ଅଣଲାଭକାରୀ କାମରେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ। ଏଥି ସହିତ କୌଣସି ଲେଖାରେ ଭୁଲ ପାଇଲେ ଜଣେ ଲେଖା ସମ୍ପାଦନା କରି ସୁଧାରିପାରିବେ। ଏଥିରେ ଲେଖା ଓ ସମ୍ପାଦନା ପଦ୍ଧତି ଏତେ ଖୋଲା ଯେ ପ୍ରାୟ ସବୁ ଲେଖା ଏକ ନୁହେଁ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ଦେଇ ଏକାଠି ଲିଖିତ। ତେବେ ଲେଖାର ମାନରେ ସମତା ରଖିବା ନିମନ୍ତେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ନିୟମାବଳୀ ତିଆରି ହୋଇଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ 293ଟି ଭାଷାରେ ଉପଲବ୍ଧ ସବୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପାଇଁ ମୋଟାମଟି ଏକା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଷାଭାଷୀ ଉଇକିଆଳିଗଣ ନିଜ ଭାଷା ଓ ସମାଜର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଆଖିରେ ରଖି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସାମାନ୍ୟ ବଦଳାଇଛନ୍ତି। ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ବାବଦରେ କିମ୍ବା ଘଟଣା ବାବଦରେ ଲିଖିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏକପାଖିଆ ନ ହୋଇ ନିରପେକ୍ଷ ଭାବେ ଲେଖିବା ଏହି ନିୟମାବଳୀ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ନିୟମ। ସେହି ଭଳି ନିଜ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମତ ବଦଳରେ କେବଳ ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟ ଲେଖିବା ଆଉ ଏକ ନିୟମ। ସବୁଠାରୁ ମଜାର କଥା ହେଲା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ କୌଣସି ଦେଶ ବା ସଙ୍ଗଠ ଅଧୀନରେ ନ ଥାଇ ଏହା ଉପରେ ପ୍ରତିଟି ଉଇକିଆଳିଙ୍କ ସମାନ ଅଧିକାର ରହିଛି। ପୁଣି ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ସେମାନଙ୍କ କାମକୁ ନେଇ ଦାୟିତ୍ବ ବଣ୍ଟାଯାଇଛି। ବିବାଦ ଉପୁଜିଲେ ବି ସୁଧାରିବାକୁ ରହିଛି କିଛି ସ୍ବେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କୁ ନେଇ ତିଆରି କମିଟିମାନ।

ତେବେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଥିବା ସବୁଯାକ ଲେଖାକୁ ଆଖିବୁଜି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। କାରଣ ପ୍ୟାରିସ ଉପରେ ଥିବା ଲେଖାଟି ଶହେ କି ହଜାରେ ଲୋକ ମିଶି ଲେଖିଥିବା ବେଳେ ଭୁବନେଶ୍ବର ଉପରେ ଥିବା ଲେଖାଟି ହାତଗଣତି କେତେ ଜଣ ହୁଏତ ଲେଖିଥିବେ। ଯେଉଁ ଲେଖା ଯେତେ ଅଧିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦେଇ ଯେତେ ଘସାମଜା ହୋଇ ଲେଖାହୋଇଥିବ ସେ ଲେଖା ସେତେ ଉଜ୍ଜଳ ହୋଇ ଚମକୁଥିବ। ଓଡ଼ିଆ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଲେଖାସବୁରୁ ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଲେଖା ଖୋଜି ପାଇବା କଷ୍ଟ। ଆଉ ଓଡ଼ିଆରେ ଲେଖୁଥିବା ଉଇକିଆଳିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପାଖାପାଖି 30 ଭିତରେ। ସାଢ଼େ ଚାରିକୋଟି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଭିତରୁ ଯଦି ଏତେ କମ ଲୋକ ଏତେ ବଡ଼ କାମର ବୋଝ ଉଠାଉଥିବେ ତେହେଲେ ସବୁ ଲେଖାର ମାନ ଯେ ଏକା ଭଳି ଓ ସବୁ ଲେଖାରେ ଆବଶ୍ୟକ ସବୁ ତଥ୍ୟ ମିଳିବ ତା’ର ମାନେ ନାହିଁ। ତେଣୁ କେବେ କେବେ ବିଭିନ୍ନ ମେଳା ମଉଛବକୁ ଧ ରି ଲେଖାଳିଏ ମିଶି ଗୋଟେ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଲେଖା ଲେଖିବା ପାଇଁ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା କରନ୍ତି। ଜଗନ୍ନାଥ ଚଳଣି ଉପରେ ଲିଖିତ ପ୍ରସଙ୍ଗସବୁ ନବକଳେବର ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଖବରକାଗଜ ଓ ପତ୍ରିକା ଆଦିରୁ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ବହୁଭାବେ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏବେ ଏ ପ୍ରସଙ୍ଗସବୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ବାକି ପ୍ରସଙ୍ଗ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ତଥ୍ୟରେ ଭରା। ଏଥିରେ ଲେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ଓଡ଼ିଆମାନେ https://or.wikipedia.org/wiki/WP:CS ପୃଷ୍ଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସରଳ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପଢ଼ି ନିଜେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟରେ ଲେଖିପାରିବେ।

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ହେଉଛି ଏକ ଯାତ୍ରା। ଆଉ ଏ ବାଟ ଅସରନ୍ତି। ଯେତେ େଖିଲେ ବି ସରିବନି କିନ୍ତୁ ଲେଖା ଚାଲିରହିଥିବ। ଆଜି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଭିତରେ ଅଳପ ଜଣା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଜଗତର ବାକି ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଓ ବାକି ଜ୍ଞାନକୋଷ ସଙ୍ଗେ ସମକକ୍ଷ ହୋଇ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ମଥାକୁ ଟେକି ଧରିବା ପାଇଁ ସପନ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଲୋଡ଼ା ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ହାତ।

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/samanya-kathan-subhashish-panigrahi-june-5-2016-article-on-journey-of-odia-wikipedia

ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ: ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ବିଶାଳତମ ଅନଲାଇନ ଜ୍ଞାନକୋଷ ଗଢ଼ିବାର ଅଭିଯାନ

subha — 2016-06-09T11:58:39Z

ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଉପଲବ୍ଧ ଓଡ଼ିଆ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ଆଜି ୧୪ ବର୍ଷ ପୂରିଲା । ଏ ଅବସରରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ତାକୁ ଗଢୁଥିବା ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଉଇକିଆଳିଙ୍କ ବାବଦରେ ଏକ ଆଲେଖ ।

This article. that details about the journey of the Odia Wikipedia in the last 14 years appeared in YourStory Odia on on June 3.

ଜଣାଶୁଣା ବ୍ୟକ୍ତି, ବିଷୟ, ଘଟଣା, ସ୍ଥାନ ଆଦି ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ବା ଜ୍ଞାନକୋଷର ପରିକଳ୍ପନା । ତାକୁ ପୁଣି ଇଣ ୍ଟରନେଟର ଉପଲବ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ୨୦୦୧ରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ (Wikipedia) । ପ୍ରଥମେ ଇଂରାଜୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାକୁ ଏହା ବଢ଼ିଲା । ଆଉ ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆରମ୍ଭ ହବାର ବର୍ଷଟିଏ ପରେ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଆ, ଅହମିୟା, ପଞ୍ଜାବୀ ଓ ମାଲାୟାଲାମ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ପ୍ରଥମ ଚାରୋଟି ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ତିଆରି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଭିତରୁ ଓଡ଼ିଆ ଗୋଟେ ବୋଲି ଅନେକଙ୍କୁ ଆଜି ବି ଅଜଣା । ଇଣ୍ଟରନେଟରେ https://or.wikipedia.org ରେ ଉପଲବ୍ଧ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପାଖାପାଖି ୯ ବର୍ଷ ଧରି ସକ୍ରିୟ ସମ୍ପାଦନାର ଅଭାବରୁ ୨୦୧୧ ଯାଏ ଏକ ରକମ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇ ପଡ଼ିରହିଥିଲା । ୨୦୧୧ରେ ଏ ିରେ ଅନେକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସମ୍ପାଦକ ବା ଉଇକିଆଳିମାନେ ଯୋଡ଼ିହୋଇ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଫଳରେ ଅଧୁନା ଏଥିରେ ୧୦,୬୧୯ ସଂଖ୍ୟକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଲେଖାସରିଲାଣି । ଆଉ ନିତି ନୂଆ ନୂଆ ଲେଖା ଏଥିରେ ଯୋଡ଼ିହୋଇ ଚାଲିଛି ।

ତେବେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ପାଠକ ପାଇଁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ କଣ ରହିଛି ତାହା ଜାଣିବା ବେଶି ଜରୁରୀ । ଜ୍ଞାନ ଆହରଣର ବାଟ ପିଢ଼ିରୁ ପିଢ଼ିକୁ ବଦଳେ । ଆମ ପିଲାବେଳେ ଆମେ କାଁ ଭାଁ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟର ସୁବିଧା ପାଉଥିଲୁ । ଆଉ ସେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଆ ମିଡ଼ିଅମ ସ୍କୁଲର ପାଠାଗାର କିଛି ଗପ ଉପନ୍ୟାସ ବହି ଭିତରେ ସୀମିତ ଥିଲା । ନୂଆ ବହିଟିଏ ଦେଖିବା ଆଗରୁ କାନ୍ଥରୁ ଚୂନ ଝଡ଼ିପଡୁଥିଲା । ହେଲେ ଏବେ ଘରେ ଘରେ ଏକାଧିକ ମୋବାଇଲ ଆଉ ସେସବୁ ପୁଣି ଇଣ୍ଟରନେଟ ସୁବିଧା ଥିବା ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ ଆସିଲାଣି । ସ୍କୁଲ ପିଲାଏ ଆଉ କିଛି କରନ୍ତୁ ନ କରନ୍ତୁ କିନ୍ତୁ ଗେମ ଖେଳିବା କି ଫେସବୁକ ଆଦିରେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଚାଟିଂ ଆଦି କରିବାରେ ପକ ହେଲେଣି । ଇଣ୍ଟରନେଟ କମ୍ପୁଟରରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋବାଇଲମୁଖୀ ହୋଇଗଲାଣି । ପିଲାଙ୍କଠୁ ବଡ଼ ଯାଏ କାହା ପାଖେ ଆଉ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ବ୍ରିଟାନିକା ଭଳି ଓଜନିଆ ପୋଥି ଦେଇ କିଛି ଖୋଜିବା ପାଇଁ ବେଳ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ କୌଣସି ବିଷୟକୁ ଅଧିକ ଲୋକାଭିମୁଖୀ କରିବାର ସୁବିଧା ବାଟ ହେଉଛି ସେସବୁକୁ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା । ତେବେ ବହି ବା ଜର୍ଣ୍ଣାଲର ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ ବରଂ ବହି ସଙ୍ଗେ ଭିନ୍ନ ଏକ ମାଧ୍ୟମରେ ଜ୍ଞାନ ବିତରଣର ବାଟ ରୂପରେ ଇଣଟରନେଟ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ପାଖେ ପହଞ୍ଚିପାରୁଛି ।

ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣର ସ୍ଥିତି ଭିନ୍ନ । ତେବେ ଓଡ଼ିଆ ପାଇଁ ଇଣ୍ଟରନେଟର ଅବସ୍ଥା ଯେତେ ଚିନ୍ତାଜନକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ କରିବା ସେତେ ଅଧିକ ଲୋଡ଼ା । ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ମାତ୍ର ୧.୪ ଭାଗ ଲୋକଙ୍କ ପାଖେ ଇଣ୍ଟରନେଟର ସୁବିଧା ଥିଲା । ଏହି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଭିତରେ ଏହା ବହୁ ଅଧିକ ବଢ଼ିଥିବ । ହେଲେ ସେ ସଭିଏଁ କଣ ସତରେ ଇଣ୍ଟରନେଟର ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି ନାଁ ସୀମ ିତ କେତୋଟି ସାଇଟ ଭିତରେ ସୀମିତ । ଅଧିକାଂଶ ତଥାକଥିତ ଇଣ୍ଟରନେଟ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଫେସବୁକରେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଭାବ ଦିଆନିଆ କି ହୁଆଟସଆପରେ ପରିଚିତଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଆଳାପ ଅଥବା ଇଉଟିଉବରୁ ଗୀତ ଶୁଣିବା ବାହାରେ ବେଶୀ କିଛି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ବେଶୀ ପରିଚିତ ଭାଷା ଓଡ଼ିଆରେ ବେଶୀ ୱେବସାଇଟ ନାହିଁ । ଖବର ପଢ଼ାଳିଙ୍କ ପାଇଁ ନାଁ ଭଲ ଖବର ୱେବସାଇଟଟିଏ ରହିଛି ନାଁ ଗବେଷକଙ୍କ ପାଇଁ ଆମ ଐତିହ୍ୟ ଓ ପୁରୁଣା ଶିଳ୍ବାବଦରେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଆମ ମିଉଜିଅମ ୱେବସାଇଟରେ ସମସ୍ତ କଳାକୃତିର ତଥ୍ୟ ଓଡ଼ିଆରେ ଦିଆଯାଇଛି । ସେମିତି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆରେ ନିହାତି ଦରକାରୀ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ନାହିଁ । ଏଭଳି ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରକାଶିତ କେଇଶହ ଖବରକାଗଜ ଭିତରୁ କେବଳ ଗୋଟେ କାଗଜର ଖବରଗୁଡ଼ିକ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଖୋଜିପାଇହେବ । କାରଣ ବାକି ଖବରକାଗଜର ଲେଖା ଇଉନିକୋଡ଼ ଭଳି ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମାନକକୁ ନ ଆପଣାଇ ଆକୃତି, ଶ୍ରୀଲିପି ଆଦି ପୁରୁଣାକାଳିଆ ଅଣ-ମାନକ ସଫ୍ଟଓଏରରେ ଲେଖି ଛବି ଭାବେ କିମ୍ବା ପିଡିଏଫ ଡକୁମେଣ୍ଟ ଭାବେ ସେମାନଙ୍କ ସାଇଟରେ ଉପଲବ୍ଧ । ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିବାକୁ ଭିନ୍ନ ନ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ଗୁଗୁଲ ବା ସର୍ଚ ଇଞ୍ଜିନରେ ଓଡ଼ିଆରେ ଟାଇପ କରି ଖୋଜିହୁଏନାହିଁ କିମ୍ବା ମୋବାଇଲ ଆଦିରେ ସଳଖେ ପଢ଼ିହୁଏନାହିଁ ।

ଓଡ଼ିଆରେ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ ଭଳି ବିଶାଳ ଜ୍ଞାନକୋଷ ରଚନା କାମ ଆଜିଯାଏ ଆଉ କିଛି ହୋଇପାରିନାହିଁ । ଆଧୁନିକ ଟେକନୋଲୋଜି ବ୍ୟବହାର କରି ଏବେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଅତୀତ ସହ ସନ୍ଧିଟିଏ ତିଆରି କରିପାରିବ । ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଣ-ଲାଭକାରୀ ଓ ଏଥିରେ ବିଜ୍ଞାପନ ନ ଥାଏ । ଏଥିରେ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ଲେଖୁଥିବା ଉଇକିଆଳିଏ ସଭିଏଁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଓ ଲେଖାସବୁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱତ୍ୱାଧୀକାରରେ ପ୍ରକାଶିତ । ତେବେ ଜ୍ଞାନ ବିତରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବାରୁ ଲେଖାସବୁ କପିରାଇଟ ଦେଇ ନ ରୋକିବା ଲାଗି ସେସବୁ କ୍ରିଏଟିଭ କମନ୍ସ ସେଆର-ଏଲାଇକ ଲାଇସେନ୍ସରେ ବିତରିତ । ଫଳରେ ସଭିଏଁ ମାଗଣାରେ ପଢ଼ିପାରିବେ, ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ପୁନବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ଓ ଉଭୟ ଲାଭକାରୀ ଓ ଅଣ ଲାଭକାରୀ କାମରେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ । ଏଥି ସହିତ କୌଣସି ଲେଖାରେ ଭୁଲ ପାଇଲେ ଜଣେ ଲେଖା ସମ୍ପାଦନା କରି ସୁଧାରିପାରିବେ । ଏଥିରେ ଲେଖା ଓ ସମ୍ପାଦନା ପଦ୍ଧତି ଏତେ ଖୋଲା ଯେ ପ୍ରାୟ ସବୁ ଲେଖା ଏକ ନୁହେଁ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ଦେଇ ଏକାଠି ଲିଖିତ । ତେବେ ଲେଖାର ମାନରେ ସମତା ରଖିବା ନିମନ୍ତେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ନିୟମାବଳୀ ଅକ୍ରିୟ ସଭ୍ୟମାନେ ମିଶି ତିଆରି କରିଛନ୍ତି । ଏଗୁଡ଼ିକ ୨୯୩ଟି ଭାଷାରେ ଉପଲବ୍ଧ ସବୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପାଇଁ ମୋଟାମୋଟି ଏକା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍� � ଭାଷାଭାଷୀ ଉଇକିଆଳିଗଣ ନିଜ ଭାଷା ଓ ସମାଜର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଆଖିରେ ରଖି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସାମାନ୍ୟ ବଦଳାଇଛନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ବାବଦରେ କିମ୍ବା ଘଟଣା ବାବଦରେ ଲିଖିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏକପାଖିଆ ନ ହୋଇ ନିରପେକ୍ଷ ଭାବେ ଲେଖିବା ଏହି ନିୟମାବଳୀ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ନିୟମ । ସେହି ଭଳି ନିଜ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମତ ବଦଳରେ କେବଳ ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟ ଲେଖିବା ଆଉ ଏକ ନିୟମ । ସବୁଠାରୁ ମଜାର କଥା ହେଲା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ କୌଣସି ଦେଶ ବା ସଙ୍ଗଠନ ଅଧୀନରେ ନ ଥାଇ ଏହା ଉପରେ ପ୍ରତ ିଟି ଉଇକିଆଳିଙ୍କ ସମାନ ଅଧିକାର ରହିଛି । ପୁଣି ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ସେମାନଙ୍କ କାମକୁ ନେଇ ଦାୟିତ୍ୱ ବଣ୍ଟାଯାଇଛି । ବିବାଦ ଉପୁଜିଲେ ବି ସୁଧାରିବାକୁ ରହିଛି କିଛି ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କୁ ନେଇ ତିଆରି କମିଟିମାନ ।

ତେବେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଥିବା ସବୁଯାକ ଲେଖାକୁ ଆଖିବୁଜି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । କାରଣ ପ୍ୟାରିସ ଉପରେ ଥିବା ଲେଖାଟି ଶହେ କି ହଜାରେ ଲୋକ ମିଶି ଲେଖିଥିବା ବେଳେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଉପରେ ଥିବା ଲେଖାଟି ହାତଗଣତି କେତେ ଜଣ ହୁଏତ ଲେଖିଥିବେ । ଯେଉଁ ଲେଖା ଯେତେ ଅଧିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦେଇ ଯେତେ ଘସା ମଜା ହୋଇ ଲେଖାହୋଇଥିବ ସେ ଲେଖା ସେତେ ଉଜ୍ଜଳ ହୋଇ ଚମକୁଥିବ । ଓଡ଼ିଆ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଲେଖାସବୁରୁ ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଲେଖା ଖୋଜି ପାଇବା କଷ୍ଟ । ଆଉ ଓଡ଼ିଆରେ ଲେଖୁଥିବା ଉଇକିଆଳିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପାଖାପାଖି ୩୦ ଭିତରେ । ସାଢ଼େ ଚାରିକୋଟି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଭିତରୁ ଯଦି ଏତେ କମ ଲୋକ ଏତେ ବଡ଼ କାମର ବୋଝ ଉଠାଉଥିବେ ତେହେଲେ ସବୁ ଲେଖାର ମାନ ଯେ ଏକା ଭଳି ଓ ସବୁ ଲେଖାରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସବୁ ତଥ୍ୟ ମିଳିବ ତା'ର ମାନେ ନାହିଁ । ତେଣୁ କେବେ କେବେ ବିଭିନ୍ନ ମେଳା ମଉଛବକୁ ଧରି ଲେଖାଳିଏ ମିଶି ଗୋଟେ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଲେଖା ଲେଖିବା ପାଇଁ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା କରନ୍ତି । ଜଗନ୍ନାଥ ଚଳଣି ଉପରେ ଲିଖିତ ପ୍ରସଙ୍ଗସବୁ ନବକଳେବର ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଖବରକାଗଜ ଓ ପତ୍ରିକା ଆଦିରୁ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ବହୁଭାବେ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏବେ ଏ ପ୍ରସଙ୍ଗସବୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ବାକି ପ୍ରସଙ୍ଗସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ତଥ୍ୟରେ ଭରା । ଏଥିରେ ଲେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ଓଡ଼ିଆମାନେ ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସରଳ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପଢ଼ି ନିଜେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟରେ ଲେଖିପାରିବେ ।

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ହେଉଛି ଏକ ଯାତ୍ରା । ଆଉ ଏ ବାଟ ଅସରନ୍ତି । ଯେତେ ଲେଖିଲେ ବି ସ ରିବନି କିନ୍ତୁ ଏ ଲେଖା ଚାଲିରହିଥିବ । ଆଜି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଭିତରେ ଅଳପ ଜଣା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଜଗତର ବାକି ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଓ ବାକି ଜ୍ଞାନକୋଷ ସଙ୍ଗେ ସମକକ୍ଷ ହୋଇ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ମଥାକୁ ଟେକି ଧରିବା ପାଇଁ ସପନ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଲୋଡ଼ା ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ହାତ । ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଏ ଜୟଯାତ୍ରା ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପାଳିତ ହେଉଛି ଏକ ସାଧାରଣ ସଭା ଓ ସବିଶେଷ ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ପଢ଼ିପାରିବେ ।

For more details visit https://cis-india.org/a2k/blogs/your-story-odia-june-3-2016-subhashish-panigrahi-journey-of-odia-wikipedia-in-last-14-years

Online space for Odia

praskrishna — 2016-06-12T15:39:21Z

From a few hundred articles in 2002 to over 10,600 articles on various aspects of Odisha today, Odia Wikipedia has certainly made a mark as far as promotion of the language is concerned. Wikipedia, the volunteer driven web-based multilingual encyclopedia project, is an important reference source on the Internet for all kinds of information.

The article by Diana Sahu was published in New Indian Express on June 10, 2016. Subhashish Panigrahi was quoted.

Recently, Odia Wikipedia (https://or.wikipedia.org) celebrated its 14th anniversary in Bhubaneswar where the focus was on capacity building of Wikipedia contributors, volunteers and enhancing the content.

While the event brought all the active contributors under one roof, it also provided a platform to new users to learn the basics of Wikipedia editing, technical aspects, uploading and adding images to articles and dealing with copyright issues on Wikipedia.

Odia Wikipedia is free for anyone to create articles on notable topics related to Odisha, edit and enhance them. Topics covered so far are varied, from elaborate rituals in Jagannath temple of Puri to medical science.

Sister Projects

Currently, there are two sister projects of Odia Wikipedia - Odia Wikisource (an online library that already has over 300 volumes of text) and Odia Wiktionary, an online dictionary that has over one lakh entries in the language.

With these two projects, the community is bringing a digital revolution in Odia by sharing valuable content online and many language tools. Odia Wikipedia, the flagship project was started as one of the first four Indian language Wikipedias along with Assamese, Malayalam and Punjabi Wikipedia in 2002, a year after the English Wikipedia went live.

The project remained dormant for more than nine years till a group of youths revived it in 2011. Subsequently, the project became popular among Odias and they joined in writing and editing articles on different subject areas in the language.

"Odia Wikipedia is part of the 292 language Wikipedia family and a larger global family of hundreds of other free knowledge projects that are collectively known as Wikimedia projects," said Mrutyunjaya Kar, one of the administrators of the project, during the event.

Tools for Writers

Apart from writing and editing articles, the Wikipedia contributors have created several tools and resource manuals over the years. The script encoding converters that they have built is helping online users to share their Odia writings.

"Before these converters were built, people were stuck with outdated encoding systems like Shreelipi and Akruti," says Subhashish Panigrahi, Wikipedian, and Programme Officer at the Centre for Internet and Society, Bengaluru.

New Projects

"The next big goal is to enhance the quality of the existing articles by adding more images, references from external sources and expanding small articles by adding more information," said a contributor, Shitikantha Dash. Dash, who is also an administrator of Odia Wiktionary said, "It is important that more people contribute to the Odia Wiktionary so that words of all genres, especially the technical and burrowed words, make their way into this free multilingual dictionary. A 10-day campaign will be organised soon to celebrate the 11th anniversary of Odia Wiktionary. "This time, our focus will be that every Wikipedia editor adds at least one word to the Odia Wiktionary. We are also using these words to create a spell check facility in Odia Wikipedia that will be freely available for everyone to use," he added.

For more details visit https://cis-india.org/a2k/news/new-indian-express-june-10-2016-diana-sahu-online-space-for-odia

୧୧ ବର୍ଷରେ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିଅଭିଧାନ, ଯୋଡ଼ିହୋଇଛି ଲକ୍ଷେରୁ ଅଧିକ ଶବ୍ଦ

praskrishna — 2016-07-09T07:38:46Z

Odia Wikisource turned 11 on June 16. A news article was published about the project and the contributor community in Odia-language daily Prameya on June 17.

For more details visit https://cis-india.org/a2k/news/prameya-june-17-2016-article-on-odia-wikipedia